Loslaten

Terugblik

 

Het jaar 2016 is bijna voorbij. Facebook staat vol met terugblikken, filmpjes over 2016, beste momenten, gelukzalige herinneringen en sfeervolle familiefoto’s. En gelukkig waren die er ook echt.

Voor veel mensen is de jaarwisseling een moment van terugblikken. Het ging er de laatste weken in mijn praktijk regelmatig over. Ik merk zelf ook dat mijn gedachten terug gaan naar afgelopen jaar. Wat is er veel gebeurd. Aan het begin van een nieuw jaar voelt het voor mij vaak als leeg. Zo’n heel jaar voor je, wat zal er allemaal gebeuren? Misschien is het maar goed dat je dat niet van tevoren weet. Je zou je veel te druk maken. 

 

Wij verloren dit jaar allebei onze baan als projectgezinouder omdat we als ‘boventallig’ werden verklaard. Even was er het gevoel van paniek, overheerste de verontwaardiging en de boosheid, maar al snel konden we verder en kwamen er nieuwe, mooie mogelijkheden op ons pad. Waar we het jaar begonnen in loondienst, eindigen we het als zelfstandig ondernemer. 

 

Loslaten

 

Mijn hart gaat op een dag als vandaag uit naar al die mensen die dit jaar iemand of iets moesten loslaten waar niets voor in de plaats kwam. Ik denk aan Marije en Richard die dit jaar begonnen, zwanger van Ezra. Vol verwachting, vol vertrouwen ook en toch... ze moesten hem loslaten. Loslaten in de wetenschap dat eeuwige armen hem vasthouden. Maar Richard en Marije, hun kinderen en familie, zij stonden voor de tweede keer in een jaar tijd bij een open grafje. 

 

Ik denk aan een andere vrouw, die dit jaar ook begon vol verwachting van hun tweede kindje. Ze was zo heel erg welkom maar een dag voor de uitgerekende datum overleed ze op de veilige plek waar ze 9 maanden gegroeid heeft en geliefd werd. Zomaar, zonder aanwijsbare oorzaak. Ze moesten haar loslaten. Ze was zo gewenst, alles was er klaar voor en nu is daar een leeg bedje en stilte in plaats van tevreden geluidjes en gebroken nachten. 

 

Ik denk aan een stel dat dit jaar hun droom moest loslaten om een eigen kindje te krijgen. Er kwam een einde aan een lang IVF-traject. Zonder resultaat. Al die tijd was er hoop. Zou het deze keer lukken? Maar er gebeurde niets. Een droom aan diggelen. Rouwen om iets dat er nooit geweest is en ook niet zal komen. Verdriet om gemis dat slechts van binnen zichtbaar is. En terwijl het leven verder gaat en vrienden en vriendinnen zomaar kinderen lijken te krijgen of bij anderen IVF-pogingen wel aanslaan, staat de tijd voor hen stil. Kon het maar altijd 2016 blijven. Het jaar van de hoop... De hoop loslaten voelt zo definitief, alsof je in een gat valt. 

 

Ik denk aan Pauline en haar familie. Stille zaterdag dit jaar, een fietstocht van haar vader die eindigde in een nachtmerrie. Hij heeft nog gevochten voor zijn bestaan maar ze moesten hem loslaten. (https://judithstoker.blogspot.nl/20...) Een man en vader is niet meer. Kinderen zonder vader, kleinkinderen zonder opa, een vrouw die haar steun en toeverlaat kwijt is. 

 

Ik denk aan de moeder van mijn vriendin die dit jaar voor de tweede keer in haar leven haar geliefde partner verloor aan kanker. Twee keer... waarom? Je man en de vader van je kinderen verliezen aan zo’n heftige ziekte is vreselijk. Heel voorzichtig weer het geluk en de liefde durven proeven, samen het zo goed hebben en dan... weer hetzelfde meemaken... Weer moeten loslaten. Slechts herinneringen die blijven. 

 

Ik denk aan een goede vriend van Jan Willem. Op dit moment vecht hij in het ziekenhuis tegen de pijn die veroorzaakt wordt door die rotziekte kanker. Het lijkt een verloren strijd te zijn. Hij ging gezond het jaar in, kreeg wat klachten, liet zich onderzoeken en bleek uitgezaaide kanker te hebben. De behandeling die werd gestart sloeg niet aan. Het leven loslaten? Je vriend loslaten? En zijn kinderen dan? Ja, ik ben het eens met iemand die gister schreef: ‘Loslaten is vaak zo’n uitgehold, nietszeggend begrip geworden...’ Hoe kun je loslaten terwijl je iemand bij je wilt houden? 

 

We hebben afgelopen jaar vast allemaal onze dingen gehad waar we mee geworsteld hebben. Misschien werden we ziek, verloren we onze baan, werd een familielid ziek of overleed een vader of moeder, een broer of een zus. Misschien zijn we vrienden kwijtgeraakt. Misschien een kind, omdat hij overleed, of omdat hij bij je weg werd gehaald door mensen die vonden dat jij de zorg voor je kind niet goed genoeg deed. Misschien heb je je relatie, je partner los moeten laten. Ben je bedrogen of is je vertrouwen onherstelbaar beschaamd. Lijkt de liefde die er ooit geweest is verdwenen te zijn. 

 

Vrijheid

 

Nog een paar uur en dan is het jaar voorbij. Gaan we 2016 loslaten. Als ik kijk naar de betekenis van loslaten staat er: In vrijheid stellen of met rust laten.

Bij het schrijven van deze blog was ik op zoek naar een passende afbeelding. Ik kwam op een plaatje van een uitgebloeide paardenbloem waarbij de pluisjes door de wind werden weggeblazen. De bloem moest loslaten, wat overbleef was slechts een kaal steeltje, niet mooi of aantrekkelijk. Maar hoe mooi is het te bedenken dat al die pluisjes, die zaadjes, onderweg zijn om zelf weer een bloem te worden! Als ze zijn neergedwarreld, misschien na een lange tocht omdat de wind hen steeds weer verder blies, wortel hebben kunnen schieten, dan komt er plantje omhoog en groeit, eerst nog omhuld door bladeren, een nieuwe bloem. 

 

Ik weet niet wie of wat jij in 2016 moet achterlaten. Maar ik hoop dat het beeld van de paardenbloem je helpt om 2016 los te laten. Vertrouw erop dat de wind van de tijd de herinneringen meeneemt en weer laat opkomen als het moment daar is. Je krijgt het verleden niet terug, je krijgt je geliefde niet terug. Maar de herinneringen blijven en door wat jij meemaakte en los durfde laten, zul je een sterker mens worden, kun je tot bloei komen door tranen heen. Kun je er zijn voor anderen die misschien in 2017 moeten loslaten. En wie weet wat een prachtige bloemen er opkomen als het weer voorjaar en zomer wordt in jouw leven. 

 

Gedicht

 

Ik besluit deze blog met een gedicht van Nelson Mandela. Hij verloor zijn vader toen hij nog maar 10 jaar oud was. Hij weet uit ervaring wat loslaten betekent. Ik wens jullie allemaal een goede jaarwisseling!

 

Loslaten betekent niet je niet meer betrokken voelen, 

maar ik kan het niet voor een ander doen.

 

Loslaten is niet mijzelf losmaken, 

maar het besef dat ik een ander niet kan besturen.

 

Loslaten is niet een ander wat toestaan, 

maar hem laten leren door ervaren.

 

Loslaten is machteloos toegeven, 

want het resultaat is niet van mij afhankelijk.

 

Loslaten is niet een ander willen veranderen of hem de schuld geven, 

maar het beste van mijzelf maken.

 

Loslaten is niet meer zorgen voor, 

maar zorg hebben om.

 

Loslaten betekent niet meer vasthouden, 

maar steunen.

 

Loslaten is niet oordelen, 

maar anderen de kans geven zichzelf te zijn.

 

Loslaten betekent niet meer alles willen regelen, 

maar anderen de kans geven de werkelijkheid onder ogen te zien.

 

Loslaten betekent niet ontkennen, 

maar aanvaarden.

 

Loslaten betekent niet langer willen scheiden of twisten, 

maar eigen tekortkomingen zoeken en verbeteren.

 

Loslaten is niet alles naar mijn hand zetten, 

maar elke dag nemen zoals die komt en daar plezier in hebben.

 

Loslaten is niet iedereen bekritiseren en bedisselen, 

maar proberen te worden waarvan ik droom.

 

Loslaten is niet het verleden betreuren, 

maar groeien en leven naar de toekomst.

 

Loslaten is minder angst en meer liefhebben.

De weegschaal

Regelmatig kom ik bij Lia. De meesten van jullie kennen haar niet, wat eigenlijk jammer is. Lia heeft al meer dan 20 jaar MS. Het begon met vage klachten en heeft door de jaren heen bijna al haar bewegingsvrijheid en functioneren afgenomen. Op dit moment kan ze niets meer zelf, behalve praten en ademhalen. Lia heeft een geweldige echtgenoot, Aat, die haar helpt en verzorgt. Om Lia en Aat heen staat een groep van betrokken, liefdevolle en zorgzame mensen die haar door de dag heen helpen met alle dagelijkse dingen en verzorging. 

 

Ik weet nooit precies wie er nou voor wie is, als ik bij Lia ben. Ben ik er nou om haar te ondersteunen, of is zij er om mij te leren over het leven? Altijd als ik bij haar vandaan kom ben ik dankbaar voor gezondheid, voor alles wat wél functioneert in mijn lijf. Iedere keer ben ik verwonderd over de kracht van het geloof. Ik zou allang gek geworden zijn als ik niets anders kon dan zitten in een rolstoel of liggen op een bed en werkelijk bij alles om hulp moest vragen. 

 

Lia klaagt nooit over haar ziekte, maar er zijn wel hele moeilijke momenten. Momenten met vragen en twijfels. Momenten van verlangen naar wat niet meer kan en nooit meer terug zal komen. Momenten waarop er verdriet is omdat de werkelijkheid zo pijnlijk is. We spreken er vaak met elkaar over. En Lia is niet de enige in mijn directe omgeving die te maken heeft gekregen met een groot verlies en met lijden. Toch valt mij op dat we, en dan heb ik het specifiek over christenen, maar moeilijk om kunnen gaan met deze kant van het leven. 

 

Ik heb me de laatste maanden intensief bezig gehouden met Prediker 3 waarin staat beschreven dat er voor alles een tijd is. (Nog even geduld en dan zullen jullie het resultaat van mijn bedenksels in boekvorm zien verschijnen). Wat mij opgevallen is, en wat me goed heeft gedaan, is dat Prediker zijn ogen niet voor de realiteit van het leven gesloten heeft. Hij geeft een opsomming van dingen waar een tijd voor is, en die is fifty-fifty. De helft is positief en gaat over vieren en vreugde en de helft is pijnlijk en gaat over verdriet en verlies. Een tijdje terug had ik het er met iemand in mijn praktijk over die midden in een pijnlijk verlies van haar leven zit met alle verdriet en vragen die daarbij komen kijken. Ze had het gevoel dat er in de kerk alle ruimte is voor mooie verhalen en getuigenissen, maar verdriet en twijfel moet zo snel mogelijk over zijn. Ik herken dat wel. Ik noemde als voorbeeld hoe het er bij ons in de kerk aan toe gaat. De ene week vieren we avondmaal, de andere week is er getuigenisdienst met ruimte voor persoonlijke verhalen waarin Gods trouw en voorzienigheid meestal centraal staan. Dankbare verhalen met meestal een ‘happy end’. Er is ook ruimte voor nood en verdriet, zeker wel. Tijdens het openbare gebed kan er gebeden worden voor zieken en zorgen. We leven met elkaar mee door middel van berichten in de nieuwsbrief en aan het eind van iedere dienst kun je in een hoek van de zaal voor je laten bidden. Toch ligt de (publieke) nadruk op dankbaarheid en succes. 

 

Toen ik laatst weer in gesprek was met Lia over het leven moest ik denken aan een weegschaal. Zo’n ouderwetse, met aan twee kanten schalen. Ik vond het een mooi beeld van het leven. In de ene schaal verzamel je alles waar je dankbaar voor bent, tevreden over bent, blij mee bent, wat je hebt ontvangen en waar je gelukkig van wordt. Er zijn perioden in je leven dat het ‘schaaltje van geluk en dank’ zo zwaar is dat het de grond raakt. Aan de andere kant hangt de ‘schaal van zorgen en moeite’. Alle twijfels, ziekte, verlies, vragen, pijn en teleurstelling die we in het leven tegenkomen gaan daarin. Ook die schaal wil wel eens overgewicht hebben en naar de grond zakken. Dat zijn de moeilijke tijden in ons leven. 

 

Uiteindelijk zal er altijd beweging zijn in de weegschaal. De ene keer heeft het geluksschaaltje wat meer gewicht, de andere keer het zorgenschaaltje. Maar, allebei mogen ze er zijn. En uiteindelijk zal er een balans zijn. Ik merk dat we geneigd zijn om in de kerk vooral te focussen op het geluksschaaltje. We zetten er nog wat extra gewicht bij door teksten als ‘Verheug u’ en ‘Dankt onder alles’. We vergeten voor het gemak dat op z’n minst de helft van de psalmen vol vragen, twijfels en somberheid staan en peppen elkaar op om toch vooral door te gaan. Ik vind het niet terecht. Van mij mag die andere kant van de weegschaal ook volop aandacht krijgen. Ik stelde aan de bezoeker van mijn praktijk voor om een keer een ‘klaagdienst’ te organiseren, waarin vooral aandacht zou zijn voor de nood en twijfels van de gemeenteleden. Misschien zou die nog wel beter bezocht worden dan de getuigenisdiensten! 

 

Een tijdje terug hadden we een prachtige preek over Elia. Een profeet van God die echt hele spectaculaire dingen meemaakte en deed, maar die uiteindelijk onder een boom, zwaar depressief, wenste te sterven. Het is één van mijn favoriete verhalen uit de Bijbel. Zo eerlijk en zo puur. Het leven is niet alleen maar hoogtepunten, ook niet als je God kent. Het leven kent ook momenten waarop het zwaar is en zinloos lijkt. Het mag er allebei zijn. Ik ga voor openheid en eerlijkheid als het gaat om beide kanten. Want juist als je merkt dat iedereen bij tijd en wijle te veel gewicht in het zorgenschaaltje heeft, geeft dat moed. Je bent niet de enige. Iedereen worstelt wel eens. Voor alles is een tijd, zegt Prediker. Inderdaad. Helemaal mee eens. Een tijd om op te toppen van je berg uit te kijken over alle mooie dingen van het leven, en een tijd om in de diepste put te zitten en geen idee meer te hebben van hoe je eruit komt. 

 

Het één sluit het ander niet uit, is één van mijn favoriete uitspraken. Als je in de put zit betekent dat niet dat je niet dankbaar bent. En als je blij bent wil dat niet zeggen dat er geen ruimte meer is voor verdriet. Ik kom even terug bij Lia. Er zijn dagen dat het confronterend en pijnlijk is dat iedereen gewoon maar kan doen wat hij of zij wil terwijl Lia geen kant op kan. Een zwaar gewicht in het zorgenschaaltje. Dat mag er zijn. Is daarmee alle dankbaarheid en geluk verdwenen? Welnee! Die schaal is goed gevuld en ook daar komt dagelijks gewicht in. Meestal is er balans en soms is er een uitschieter naar de ene of de andere kant. Dat is het leven waar we mee te dealen hebben. Laten we niet te hard zijn voor elkaar en laten we eerlijk blijven over waar we zitten in ons leven. Wie weet kun jij wel wat tegengewicht bieden als de zorgenschaal van die ander op een dieptepunt zit!

Stil

Het is nog geen jaar geleden dat we afscheid namen van Levi, het zoontje van Richard en Marije, waarvan we wisten dat er voor hem geen toekomst op aarde zou zijn. De 33 kostbare uren die hij bij zijn ouders en broertje en zusje mocht zijn waren een cadeau. Indrukwekkend en aangrijpend was de afscheidsdienst die een paar dagen later gehouden werd.
Iets dat je maar één keer in je leven mee wilt maken. Of liever helemaal niet. Want een kindje wordt geboren om te leven!
Maar we hebben het niet voor het zeggen. We hebben allemaal een idee van hoe het leven eruit zou moeten zien, wat eerlijk is, wat onrechtvaardig is, hoe het leed verdeeld zou moeten worden. Maar we hebben er geen controle over. We hebben verlangens en wensen maar weten niet of die ooit vervuld gaan worden.
Marije raakte opnieuw in verwachting maar ook dit kindje zal opgroeien bij zijn hemelse Vader. Ezra heeft 3 weken geleefd. Er is gevochten voor zijn bestaan. Hij onderging een ingrijpende operatie en kreeg de beste zorg die er was. Tevergeefs. Afgelopen maandag is hij gestorven.
Ik ben verward en ontdaan. Hoe kan dit? Hoe moeten Richard en Marije dit dragen? Hoe kunnen Eva en Boaz dit een plekje geven? Wat moet er door de opa's en oma's heengaan? Hoeveel kan een mens aan? Ik voel me machteloos want er is niets dat je kunt doen om dit rauwe verdriet te verzachten. Niets dan bidden om kracht, moed en troost.
 

Lieve Ezra,

Daar lig je dan, in je bedje... stil. Je bent er, maar je bent er ook niet meer.

Wat hebben we uitgekeken naar jouw komst! Wat waren er ook veel zorgen toen jouw papa en mama hoorden dat er iets niet goed was met jouw hartje. Maar toen zat je nog heel veilig in mama's buik. Ik weet nog dat mama en ik een keer een wandeling maakten. Onderweg spraken we over jou en over wat er toen nog allemaal onduidelijk was. We liepen die dag ook even naar de begraafplaats waar mama mij liet zien waar Levi's plekje is. Mama vertelde dat ze nog niet wist of ze een steen zouden bestellen, want misschien moesten er wel twee namen op die steen komen... Ik hoopte zo dat dat niet zou gaan gebeuren!

Wat is er veel voor je gebeden Ezra. Door heel veel mensen, door mij. Omdat we geloven dat God echt alles kan. Hij kan zelfs jouw hartje compleet en gezond maken. Ik wist dat zo zeker. Ik wist ook dat we niet altijd krijgen wat we bidden. Dat Gods weg met ons leven soms heel anders gaat dan wij denken en hopen. Maar ik had hoop en geloof. Ook toen keer op keer bleek dat de afwijking nog steeds hetzelfde was.

Ik maakte me niet zo veel zorgen. Soms dacht ik zelfs stiekem: “Jij krijgt de allerbeste moeder, want zij is zelfs een gespecialiseerd verpleegkundige! God had geen betere moeder voor jou kunnen bedenken.”
De laatste dagen voordat je geboren werd maakte mama en ik nog opmerkingen over hoe het zou gaan. Dat mama vast wel bij de vrouwendag van de kerk zou kunnen zijn, omdat God nog steeds een wonder kon doen. We waren echt zo vol vertrouwen.

En toen opeens ging het heel snel. Je werd geboren! Je was er. Je kreeg een naam: Ezra.
Het was niet goed. Jouw hartje was niet compleet. Het wonder was niet gebeurd. Maar toch bleven we vertrouwen en hoop houden. Want jouw aandoening was te opereren. Er gebeurden wonderlijke dingen in het ziekenhuis terwijl wij thuis voor jou en papa en mama aan het bidden waren. Dat gaf hoop. Bidden helpt!

Toch ging je achteruit. Er bleven zorgen, er kwamen nieuwe zorgen. Maandagochtend, toen ik voor jou aan het bidden was dacht ik aan je broer Levi. Hoe hij al thuis was. Zou dat ook jouw bestemming zijn? Of was dat een ongelovige gedachte? Ik besloot het bij God te laten. Hij heeft jouw tijden in Zijn hand. Ik stuurde mama een berichtje dat ze haar hart moest volgen, ook al wilden de dokters misschien anders. Een paar uur later kwam het bericht dat je naar Huis was gegaan. In mama's armen, overgenomen door Vaders beschermende handen. Voor jou is dat de allerbeste plek lieve Ezra, maar wat hadden we het graag anders gezien! Wat hadden Eva en Boaz jou graag als klein broertje willen knuffelen en flesjes geven. Wat hadden papa en mama graag met al hun liefde en zorg er voor jou willen zijn! Jou zien opgroeien, met je meegaan als je weer naar het ziekenhuis zou moeten, er voor jou zijn...
Nu moeten ze jou loslaten, moeten wij jou loslaten. En ook al weten we dat het maar een afscheid voor even is, en dat jij nu geen pijn meer hebt en helemaal heel bent, het voelt als een enorm gemis. Het verdriet is groot. We begrijpen het niet. We wilden het zo ook niet! Het is onvoorstelbaar dat we binnen een jaar twee broers verwachten en hen allebei weer moeten laten gaan.

Ik denk terug aan een preek die we hoorden vlak voordat jij geboren werd. Het ging over de Here Jezus. Hoe Hij bad of Hij de weg naar de dood, naar het kruis, niet hoefde te gaan. Hij bad en sloot af met “Maar Uw wil geschiedde...”, en Hij stierf aan het kruis. Maar gelukkig is verhaal daarmee niet afgelopen. We weten dat de Here Jezus de dood overwon en dat er daarom eeuwig leven voor jou en ons is! De dood is niet het laatste. Het verhaal gaat verder. Jouw verhaal gaat verder. En er komt een dag dat er een weerzien is.

Jouw tranen, en Levi's tranen, zijn al van jullie ogen gewist en jullie worden gekoesterd door de meest liefdevolle armen ter wereld. De tranen van papa en mama, Eva en Boaz, die vangt God op in een fles. Hij ziet ze en Hij zal hen dragen zoals Hij jou draagt. Zo zijn jullie toch verbonden. En op een dag zal die liefdevolle Vader alle tranen drogen en zal er geen ziekte, pijn en dood meer zijn.

Tot ziens lieve Ezra!

Judith

Ik heb vragen. Vragen aan God. Er komt stoom uit mijn lijntje met God en de vonken spatten er hier en daar af. En dat mag. Wat zou ik graag de bedoeling hiervan begrijpen. Is dat er eigenlijk wel? Er is zo'n behoefte bij ons mensen om dingen te kunnen plaatsen en betekenis te kunnen geven. Maar dat kan nu niet. Nog niet. Niet op dit moment. Nu is er alleen maar het verdriet, de leegte, het gemis. En alle woorden waarmee je het probeert te verklaren zijn hol en zinloos.
Dat verdriet, de pijn, de boosheid, het onbegrip, de vragen, die mogen er zijn. Zo lang als het nodig is. Het is een grote gapende wond. Onze neiging is om een wond zo snel mogelijk te hechten en er een pleister overheen te plakken. Maar dat is niet de beste manier van genezen. Genezen gaat langzaam. Eerst moet de troep uit de wond en dan kan het heel langzaam, van binnenuit, herstellen. Een tijdrovend proces, een pijnlijk proces. En het litteken zal altijd zichtbaar blijven, en soms opspelen of irriteren.
Een lichaam moet de wond zelf genezen. Niemand anders kan dat doen. En dat is waarom het nu zo machteloos voelt voor ons die bij Marije en Richard betrokken zijn. Maar wat we wel kunnen is er voor hen zijn. De omstandigheden voor het herstel zo gunstig mogelijk maken. Misschien een helende of verzachtende zalf aanbrengen en hen helpen waar nodig. In de kleine dingen en vooral door er te zijn. Dat maakt het gemis niet minder, maar laten we hen dragen en hen helpen dragen. Vanuit de wetenschap dat het God is die ons allemaal draagt.

Mijn... Bijbeltekst (7)

In het kader van 10 dagen een Bijbeltekst, vandaag een hoopvolle tekst:

Eens zal Hij uw mond vervullen met gelach
en uw lippen met gejuich! (Job 8:21)

Wie kent het verhaal van Job niet... Job, de zeer Godvrezende man die alles voor elkaar had. Vrouw, kinderen, rijkdom, gezondheid... het ontbrak hem werkelijk aan niets. Tot de dag dat hij getroffen wordt door een heleboel onheil tegelijk. Hij verliest op één dag al zijn bezittingen en al zijn kinderen. Een paar dagen later wordt hij ook nog getroffen door een ernstige ziekte.
Hoeveel kan een mens verdragen?
Ja, dat vraag ik me soms ook wel eens af. Het lijden lijkt soms oneerlijk verdeeld te zijn over de mensheid. Bij de één gaat ogenschijnlijk alles voor de wind, bij de ander zit alles tegen. In sommige landen heerst extreme armoede en lijken ziektes steeds verder om zich heen te grijpen terwijl medische zorg schaars of niet te betalen is, terwijl in andere landen wachtlijsten zijn voor behandelingen met botox of het laseren van ogen.

Job kreeg het in ieder geval zwaar voor z'n kiezen. En dan staat er ergens midden in dat verhaal een uitspraak die één van Jobs vrienden doet: Job, eens zal God je mond vervullen met gelach en je lippen met gejuich...
Ik denk persoonlijk niet dat Job heel vrolijk werd van deze opmerking. Ik denk niet dat het hem op dat moment hielp of dat het zijn enorme verlies dragelijk maakte.
Maar toch... wij kennen het einde van het verhaal van Job en weten hoe hij uiteindelijk genas van zijn ziekte en nog meer gezegend werd dan voor zijn ongeluk (hoewel... het krijgen van nieuwe kinderen neemt het verlies van de andere kinderen niet weg... het zal altijd wel een beurse plek in Jobs ziel zijn gebleven).

Ik gebruik deze tekst liever niet om er anderen mee om de oren te slaan, maar wel voor eigen gebruik. Op momenten dat het lachen mij vergaat, dat ik me afvraag waar we ooit aan begonnen zijn door pleegkinderen te nemen en een gezinshuis te worden. Als mijn eigen pijn over onze kinderloosheid opspeelt. Dan klinken ergens in mijn achterhoofd de woorden: Juut, eens... eens zal God je weer laten lachen en zul je kunnen juichen!
Juichen, dat doe je bij een overwinning! De overwinning komt! Het staat vast. Verdriet, vragen, lijden, twijfel, de dood... zij hebben niet het laatste woord. Er zal een dag komen dat dat allemaal voorbij is en dan zullen we lachen en juichen. En daarnaast ben ik er zeker van dat hoe het leven hier ook gaat, en waar je ook in zit, er ook in het hier en nu, het leven van alledag momenten van overwinning en geluk zullen zijn. Misschien maar eventjes, maar toch... zonnestralen die zomaar achter een donkere wolk vandaan komen.

Vandaag las ik een prikkelende vraag: Ben jij een loofboom of een treurwilg?
Ik moest er om grinniken omdat ik als beelddenker daar natuurlijk meteen een plaatje bij had. Ik wil een loofboom zijn! Soms vol in blad en soms kaal omdat alle energie gebruikt moet worden voor het nieuwe leven dat er aan komt.
Een lachende loofboom die zijn takken laat juichen! Is daar ook niet een opwekkingsliedje van?
"Gods volk wordt uitgeleid
Zij gaat met vreugde voort
En de bergen en de heuv'len juichen rondom haar
Alles zingt erbij.
Zelfs de bomen zijn blij
en zij klappen voor hun God."

Ik geef toe, niet het meest diepgaande lied aller tijden, maar voor vandaag wel passend :)

Knoop het in je oren lieve mensen als je ergens onder op de bodem van de put zit:
Eens zal Hij jouw mond vullen met gelach, jouw lippen met gejuich!!!

Kwetsbaar zijn... durf jij het?

"De kracht van kwetsbaarheid", een inmiddels bekend boek van Brené Brown. Ik heb het nog niet gelezen, maar dat gaat binnenkort gebeuren als ik me verbeeld zeeën van tijd te hebben na mijn operatie. Toch kwam het thema "kwetsbaarheid" de afgelopen weken, misschien wel maanden, vaak in mijn gedachten.

"Hoe is het met je?", de standaardvraag die we elkaar stellen bij een ontmoeting. "'Goed hoor en met jou?", is misschien wel het meest gehoorde antwoord op deze vraag. Wat weten we over elkaar en van elkaar en wat laten we echt van onszelf zien aan een ander?

Afgelopen zondag zei degene die de kerkdienst leidde dat er zo'n bijzondere verbondenheid in de gemeente was te merken rondom de zwangerschap, de geboorte en het overlijden van Levi. Dat was ook zo. Er werd aan alle kanten meegeleefd, gebeden, praktische hulp geboden, kaartjes gestuurd, maaltijden gebracht en ga zo maar door. Met elkaar leefden we mee en deelden het verdriet. Ik dacht erover na: Wat maakt nou dat er in deze situatie zoveel verbondenheid wordt ervaren, terwijl ander lijden in onze gemeente, maar ook in de samenleving, of in je familie misschien wel onopgemerkt blijft? Is dat puur omdat het hier om een klein kindje ging? Om zo'n groot verlies? Is het omdat Marije en Richard misschien tot de meer betrokken en op de voorgrond zijnde gemeenteleden horen? Dat laatste zeker niet... ik ken hen als een bescheiden en "gewoon" gezin.

Ik denk dat het antwoord ligt in kwetsbaarheid.
Wat is kwetsbaarheid eigenlijk? Als ik het opzoek in het woordenboek komen er betekenissen uit als: Broos, fijngevoelig, te treffen, fragiel. De mooiste omschrijving die denk ik het dichtst bij de werkelijkheid komt vind ik: Kwetsbaar is weinig beschermd tegen beschadiging.
Weinig beschermd tegen beschadiging...
Over het algemeen doen wij juist het tegenovergestelde. We stellen alles in het werk om maar niet beschadigd te raken door het leven of door de mensen om ons heen. We laten mensen niet te dichtbij komen, praten het liefst over koetjes en kalfjes, leiden de aandacht af van onszelf als we met moeite rondlopen, houden problemen in onze relaties of vriendschappen voor onszelf, huilen niet in gezelschap en hebben het liever over een ander dan over wat ons bezig houdt.
En ik snap het... helemaal! Ook ik ben opgegroeid, zoals zovelen, in een gezin waar het nergens over ging. De onderwerpen waren jaar en dag (en nog steeds) hetzelfde: het weer, vakantie, de dominee (of als er geen dominee was de stand van zaken rondom de volgende beroeping), de roddels over de kerkgangers, buurtbewoners of familieleden. Kwetsbare, gevoelige zaken werden gemeden. Er werden cynische grappen gemaakt waarmee we elkaar onder tafel schoffelden of waarmee we verdriet weg lachten. En de boodschap waarmee je de buitenwereld tegemoet trad was duidelijk: "Bij ons gaat alles goed!" Je hangt niet de vuile was over je gezin buiten.

Ik denk even terug aan de afgelopen maanden. Richard, Marije en hun kinderen. De kleine nog ongeboren Levi waarvan al zo snel duidelijk was dat hij niet bestemd was voor het leven hier op aarde. Marije en Richard waren er open over. Ze deelden het nieuws, met hun kinderen, met hun families, met de gemeente, op facebook. Marije schreef over haar gedachten en gevoelens in die periode en deelde dat met hen die het wilden lezen. Ze plaatsten updates in de nieuwsbrief van de kerk en nodigden alle betrokken mensen uit om op de zondag in de week voordat de bevalling zou plaatsvinden bij hen thuis te komen bidden.
Kwetsbaarheid... weinig bescherming tegen beschadiging. Het was een risico dat ze namen... hun kwetsbaarheid had kunnen leiden tot vervelende, kwetsende, opmerkingen. Misschien tot vragen of een veroordelende houding. Tot onbegrip.
Ze hadden het ook anders kunnen doen. Ze hadden andere besluiten kunnen nemen en het advies van de artsen opvolgen: laat deze embryo weghalen, het is kansloos. Ze hadden dat kunnen doen voordat iedereen op de hoogte geweest zou zijn van wat er speelde. Niemand had het hoeven weten, misschien ooit eens, over heel veel jaar, als het ter sprake zou komen. Ze hadden zich kunnen terugtrekken en zich afzijdig kunnen houden van iedereen en vragen kunnen vermijden.
Maar voel je, al lezend, al denkend over deze situatie en de mogelijkheden, wat het gevolg zou zijn geweest? Onkwetsbaarheid, dat wel. Maar ook: eenzaamheid, stil verdriet, geen meeleven, misschien wel isolatie of schuldgevoel.

Kwetsbaar zijn is een risico. Je kunt beschadigd worden. Door kwetsbaar te zijn doe je als het ware je pantser uit en zet je je helm af. Je kunt geraakt worden. En dat kan pijn doen. Maar er is ook een andere kant. Kwetsbaarheid nodigt uit. Pas geleden waren we in het Archeon en daar kon je van die oude helmen opzetten en pantsers passen. Loodzwaar waren die dingen en het enige dat je nog zag waren je ogen. Ja, je bent er goed mee beschermt voor vijandige aanvallen, maar daar heb je dan ook alles mee gezegd. Je beweegt je er niet makkelijk mee, je kunt geen non-verbale taal meer aflezen, je bent als het ware onzichtbaar geworden.
Kwetsbaarheid maakt zichtbaar. Het gevoelige, tere, soms onbesprokene mag zichtbaar worden. Dat kunnen mooie, dankbare dingen zijn, maar ook pijnlijke, teleurstellende dingen. Door de buitenwereld iets van jouw binnenkant te laten zien wordt je kwetsbaar. Dat is de ene kant. Maar de andere kant is dat je door zelf kwetsbaar te zijn de ander de kans geeft er voor jou te zijn, naast je te staan, met je mee te dragen. Dat voelt misschien wat onwennig, of soms zelfs te veel. Of misschien ben je automatisch geneigd, net als ik, om aangeboden hulp maar af te wimpelen (ik kan het zelf wel, ik ben sterk!).  Maar daarmee trek je het pantser weer aan, dat loodzware ding, en ploeter je zelf weer (onkwetsbaar) door.

Toen ik nadacht over de verbondenheid die we als gemeente hadden ervaren rondom Levi, kwam het woord kwetsbaarheid steeds weer in me op. Door hun kwetsbaarheid, door het delen van hun verhaal, hadden Richard en Marije de mensen om hen heen de kans gegeven mee te leven, verbonden te zijn, mee te dragen, mee te bidden en te danken, mee te huilen. Hielp dat? Niet in de zin dat ze Levi daarmee bij zich hebben kunnen houden. Maar ik ben ervan overtuigd dat het wel degelijk geholpen heeft, en gaat helpen om op een goede manier om te gaan met dit enorme verdriet en verlies.
Mijn hart is geraakt door reacties van mensen op het verhaal van Richard en Marije. Mensen die zelf een kindje hebben verloren, of een broertje of zusje, soms zelfs meerdere, maar bij wie dat verlies er niet mocht zijn. Omdat de tijd toen zo anders was en er niet over gesproken werd. Bij wie zo'n kindje maar zo snel mogelijk werd weggenomen en begraven, soms zonder dat de moeder of vader het gezien hadden. Wat een bevroren tranen en leed zit daarachter!
En, mede door een (kwetsbaar) gesprek, na afloop van de afscheidsdienst voor Levi, werd ik me ook bewust van mijn eigen onkwetsbaarheid. Ja, er zijn momenten dat ik heel kwetsbaar ben en geweest ben. Ik heb me kwetsbaar opgesteld toen ik mijn boek schreef en pijn deelde met de lezers. Maar hoe vaak ben ik nu echt, kwetsbaar, eerlijk? Mag ik van mezelf huilen als op moederdag mijn buik zo leeg voelt? Mag ik zeggen dat ik de komende operatie ook gewoon hartstikke spannend vind en er zo af en toe ook als een berg tegenop zie?
Wat zeg ik als mensen aan mij vragen: "Hoe is het?"
En aan de andere kant... geef ik mensen de kans om er voor mij te zijn als ik het moeilijk heb? Kan de gemeente in mijn situatie ook iets van die verbondenheid ervaren door er voor mij te mogen zijn? En hoe zit dat met al die andere mensen in onze kerk, of omgeving, of familie, die lijden met zich mee dragen? Mag verdriet, pijn, leed, tragedie, relatieproblemen, verslaving, depressie, werkeloosheid, schulden, etc. etc. nog genoemd worden? Mag het er zijn? Mogen het met elkaar dragen?

Kwetsbaarheid... weinig bescherming tegen beschadiging
Kwetsbaarheid... veel bewogenheid en meeleven in jouw moeite
Onkwetsbaarheid... krachtig en onaantastbaar
Onkwetsbaarheid... eenzaam en opgesloten in jezelf

Wat kies jij? Durf je het risico te nemen? Wat zou de wereld er anders uit komen te zien als we meer kwetsbaar zouden zijn...

Als het leven soms pijn doet...

Nog een allerlaatste keer lees ik de aantekeningen door die ik de afgelopen dagen aan het papier heb toevertrouwd. Ik bid dat de woorden door God gebruikt zullen worden om te troosten en moed te geven. Het verdriet is zo groot. Dinsdag ben ik even bij Richard en Marije langs geweest en mocht ik de kleine Levi zien. Wat was hij klein, maar ook zo mooi. Wat lag hij er vredig bij. Maar ook... wat vreselijk verdrietig dat het alleen zijn lichaampje nog maar was. Levi is na 33 kostbare uren terug gekeerd naar Zijn Schepper. Een wonder dat hij er nog zo lang mocht zijn, dat Richard en Marije hun zoon konden koesteren, dat Eva en Boaz hun broertje konden knuffelen en vasthouden. 33 uur... toen kwam het onvermijdelijke moment en moesten Richard en Marije Levi laten gaan. Zijn lichaam mocht nog een paar dagen bij hen blijven en vandaag is de dag gekomen dat we ook daarvan afscheid moeten nemen.

We rijden naar de zaal toe waar de afscheidsdienst gehouden zal worden. Het muziekteam is nog aan het soundchecken en de heldere stem van de zangeres klinkt door de zaal:
"Deze vrede leeft in mij,
ook wanneer mijn afscheid komt,
als een anker voor mijn ziel,
want ik weet: het is goed..."
Ik zucht even en we zoeken een plekje om straks te zitten.

De mensen komen binnen en de zaal loopt langzaam maar zeker vol. Ik zie de ouders van Richard en Marije, familie, veel mensen uit de kerk, wat onbekenden voor mij. Op de achtergrond draait een prachtige film over de afgelopen 9 maanden en de 33 uur dat Levi er mocht zijn. Ik probeer er niet te goed naar te kijken want ik wil mijn emoties nu nog beheersen.
Dan wordt het stil. De begrafenisondernemer, ook een gemeentelid van onze kerk, vraagt ons op te staan. Het muziekteam zet in en terwijl de woorden uit psalm 23 klinken komen Richard, Marije, Eva & Boaz binnen. Boaz zwaait vrolijk naar opa en oma die hij meteen ziet. Een klein wit kistje, met liefde gemaakt door Marije's broers, wordt gedragen door Richard. Een vader die zijn zoon naar zijn laatste rustplaats moet dragen. Er rollen toch tranen over mijn gezicht. Zoveel gedachten, zoveel emoties.

De dienst wordt geopend, er klinken woorden en we bidden.
We zingen met elkaar "Groot is Uw trouw...", het lied dat voor Richard en Marije als een rode draad door hun leven loopt. Gezongen in hun trouwdienst, bij hun doop en vandaag weer. Het is ook zo, Gods trouw was er, is er en zal er zijn. Hij is erbij, ook vandaag op deze moeilijke dag. De kleine Boaz zingt het lied "Ik zag een kuikentje...". Ontroerend klinkt zijn stemmetje door de microfoon: "In de schaduw van Uw vleugels wil ik schuilen o Heer..." Ja, een betere plek is er ook niet te vinden. We hebben het allemaal nodig om zo'n veilige schuilplaats te hebben, om even troost te zoeken en weg te kruipen.

Dan zingt Judith, een gemeentelid, een lied. Haar stem klinkt warm en vol passie en ik laat de woorden met kippenvel op mijn armen op me inwerken:

Als het leven soms pijn doet
en de storm gaat tekeer
in een tijd van moeite en verdriet,
alsof de zon niet meer opkomt
en het altijd donker blijft,
en de ochtend het daglicht nooit meer ziet.

Als ik kom met al m’n vragen,
met m’n twijfels en m’n pijn,
met m’n angst en onveiligheid,
dan lijkt de hemel soms van koper,
geen gebed komt er doorheen
en ik verstik in onzekerheid

Juist op die momenten,
als het echt niet meer gaat
laat me merken, laat me voelen
dat U werkelijk bestaat,
dat uw armen om mij heen zijn
en uw liefde mij omgeeft,
dat ik zal zien, als ik terug kijk,
dat U mij gedragen heeft.

Ik bedenk me hoe wonderlijk de dingen lopen. Hoe God Zijn hand heeft gehad in de afgelopen maanden, maar ook in de dienst van vandaag. Er is geen onderling overleg geweest, ik heb geen liturgie gezien, ik heb Judith niet gevraagd welk lied ze ging zingen en zij mij niet gevraagd welke tekst ik zou gebruiken. Maar alles sluit zo bijzonder mooi op elkaar aan. Dit lied verwoord zo mooi wat er vandaag speelt. De pijn, het verdriet, de vragen... ze mogen er zijn. Maar ook de zekerheid dat God erbij is. Dat Hij draagt, de afgelopen maanden, vandaag en ook hierna. Misschien niet altijd voelbaar of zichtbaar, maar terugkijkend zo duidelijk aanwezig.
We zingen er nog meer liederen over en dan mag ik delen wat ik heb voorbereid.

Geprezen zij de Here.
Dag aan dag draagt Hij ons; die God is ons heil.
Die God is ons een God van uitreddingen,
bij de Here Here zijn uitkomsten tegen de dood. (Ps. 68:20-21)

Het is aangrijpend om de vele huilende mensen voor me te zien. Ik realiseer me zo goed dat een dienst als vandaag veel verder gaat dan alleen het verdriet om Levi. Iedereen die hier is heeft zijn eigen verhaal, draagt zijn eigen pijn of leegte, zijn eigen verlies, met zich mee. Maar midden in het verdriet, in het afscheid dat vandaag genomen moet worden mogen hoopvolle woorden klinken. Woorden van troost, van leven, van hoop! Dat neemt het verdriet niet weg, maar het maakt wel dat het geen wanhopig, uitzichtloos verdriet is. Ik ben dankbaar dat ik dit vandaag mag doen voor Richard en Marije. Dankbaar dat ik mag afsluiten met de woorden van Jezus Zelf: "Ik ben de Opstanding en het Leven, wie in Mij gelooft zal leven, ook al is hij gestorven. En wie in Mij gelooft en leeft zal in eeuwigheid niet sterven..." (Johannes 11:25-26)

Ik ga terug naar mijn plaats en de begrafenisondernemer geeft het woord aan Marije. Die lieve, moedige, krachtige en kwetsbare Marije... wat een getuigenis geeft ze. Daar, zittend naast haar rots in de branding, vertelt ze over de afgelopen maanden, over Levi, over hoe God de weg voor hen gebaand heeft, hoe de naam Levi (hij die verbindt) zo'n enorme werkelijkheid is geworden. In de gemeente, in de familie, zelfs onbekenden die door het verhaal van Levi herstel vonden voor leed in hun eigen leven. Maar misschien nog wel het grootste wonder, hoe Levi Richard en Marije weer opnieuw aan elkaar verbonden heeft.
De tranen stromen over mijn gezicht. Wat houd ik veel van deze mensen. Wat hou ik van die openheid, die kwetsbaarheid, het delen van de dingen van je hart. Wat een verdriet, maar ook, wat een troost en hoop.

De dienst gaat naar een einde en als Richard & Marije met hun familie de zaal verlaten om Levi naar zijn laatste rustplaats te brengen speelt op de achtergrond het filmpje over het leven van Levi weer. Ontroerend, verdrietig, blij, kwetsbaar, vol verlangen maar ook hoopvol en troostend. Als laatste komen de woorden in beeld die we in gedachten mogen houden voor we allemaal ons weegs weer gaan:

En ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, want de eerste hemel en de eerste aarde waren voorbijgegaan, en de zee was niet meer. En ik zag de heilige stad, een nieuw Jeruzalem, nederdalende uit de hemel, van God, getooid als een bruid, die voor haar man versierd is. En ik hoorde een luide stem van de troon zeggen: Zie, de tent van God is bij de mensen en Hij zal bij hen wonen, en zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal bij hen zijn, en Hij zal alle tranen van hun ogen afwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geklaag, noch moeite zal er meer zijn, want de eerste dingen zijn voorbijgegaan. En Hij, die op de troon gezeten is, zeide: Zie, Ik maak alle dingen nieuw.
(Openbaring 21)

Vol verlangen kijk ik uit naar die dag... die dag dat het leven geen pijn meer doet!

De Here heeft gegeven, de Here heeft genomen...

Al dagen zit er een lied in mijn hoofd. Een lied waarvan ik vroeger dacht, als we het zongen tijdens de zondagse dienst: "Pas op mensen... weet wat je zingt! Het zingt zo makkelijk mee, maar wat als jou iets overkomt..." Vaak zweeg ik tijdens het laatste refrein en dacht na.

Misschien kennen jullie het wel, en zo niet, dan hier de tekst:

Blessed Be Your Name
In the land that is plentiful
Where Your streams of abundance flow
Blessed be Your name

Blessed Be Your name
When I'm found in the desert place
Though I walk through the wilderness
Blessed Be Your name

Every blessing You pour out
I'll turn back to praise
When the darkness closes in, Lord
Still I will say

Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your name
Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your glorious name

Blessed be Your name
When the sun's shining down on me
When the world's 'all as it should be'
Blessed be Your name

Blessed be Your name
On the road marked with suffering
Though there's pain in the offering
Blessed be Your name

Every blessing You pour out
I'll turn back to praise
When the darkness closes in, Lord
Still I will say

Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your name
Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your glorious name

You give and take away
You give and take away
My heart will choose to say
Lord, blessed be Your name

"You give and take away, my heart will choose to say, Lord, blessed be Your name..." 
"U geeft en neemt weg, mijn hart zal er voor kiezen om te zeggen: Heer, gezegend is Uw Naam!" 

Afgelopen zondag stond ik de afwas te doen. Mijn gedachten gingen alle kanten uit. Ik dacht terug aan de week die voorbij was. Dingen die gebeurd waren, ontmoetingen met mensen die me aan het denken hadden gezet. De confrontatie met persoonlijk lijden van mensen. Een schat van een vrouw met progressieve MS. Zoveel voor haar en door haar gebeden. Vast gelovend dat God de ziekte een halt zou kunnen toeroepen, maar nu gevangen in haar lichaam, alleen nog maar kunnen praten en denken. Dag in dag uit, van minuut tot minuut afhankelijk van de zorg van anderen. Zelfs voor de eenvoudigste dingen als het omslaan van de bladzij van een boek of het aanzetten van een cd, het snuiten van je neus, of een kriebel op je hoofd... 
Het was deze vrouw die in mijn gedachten was toen ik mijn vorige blog schreef ("De man die niet genas..."). 

Ik dacht terug aan mijn bezoekje aan Marije eerder die week. Nog een paar weekjes voor Levi echt geboren gaat worden en ze meteen ook weer afscheid van hem moeten nemen. Wat komt het dichtbij, maar ook: hoe bijzonder dat door het verhaal van Levi al zoveel mensen zijn bemoedigd, ontroerd en geraakt! (Meer over het verhaal van Levi kun je lezen in mijn blog: In verwachting...)
Terwijl ik de bekers afwas en ze op het aanrecht opstapel schiet opeens het refrein van het lied door mijn hoofd: "You give and take away... Lord blessed be Your name..." Ik schrik er zelf van. Zo mag ik toch niet denken? De woorden waar dit lied op gebaseerd is, van één van mijn favoriete personen uit de Bijbel, Job, klinken door mijn hoofd: "De Here heeft gegeven, de Here heeft genomen, de Naam van de Here zij geprezen!" (Job 2:21)
Ik droog mijn handen af en pak mijn aantekeningenschrift erbij. Snel maak ik een paar notities. Dan ga ik verder met mijn klusje. Ik laat mijn gedachten gaan over de woorden van Job. 

De Here heeft gegeven... tel je zegeningen, wees blij in de Heer en zingt verheugd, 10.000 redenen tot dankbaarheid... ik denk dat we het allemaal wel kunnen nazeggen. Als we onze blik richten op zoveel goede dingen, momenten, vrienden, werk, gezondheid, het feit dat het weer lente wordt, dat we in een vrij land wonen, etc. etc., is het niet moeilijk om te zeggen: "De Here heeft gegeven." Het is wat we zien op geboortekaartjes: "Blij en dankbaar zijn we dat God ons een dochter of zoon heeft geschonken!" Ik las het de afgelopen maanden diverse malen op facebook: "Dankbaar dat ik mijn baan mocht houden..." Ik zei het zelf toen ik een paar weken geleden opeens doodziek was en geholpen werd door deskundige artsen en verpleegkundigen: "Dankbaar voor goede medische zorg, dankbaar dat de pijn weg is!" 
Ik zag de blijdschap en de dankbaarheid op de foto van Marije & Richard waar Eva en Boaz, hun twee kinderen maanden geleden het nieuws aan iedereen bekend maakten door de tekst op hun shirts: "Hoera, wij krijgen een broertje of zusje!" 
De Here heeft gegeven... ook aan Job, zolang geleden. Hij was een zeer gezegend mens. In Job 1 is te lezen: "Job had zeven zonen en drie dochters. Hij had ook veel vee: zevenduizend schapen en geiten, drieduizend kamelen, duizend koeien en vijfhonderd ezels. Verder had hij veel slaven en slavinnen. Hij was de rijkste man van het hele Oosten." 10.000 redenen tot dankbaarheid... Job zou het vol overgave gezongen kunnen hebben. En daarbij was hij ook nog eens gezond. Om jaloers op te worden, toch? 

Maar dan gaat het mis. Op één dag verliest Job alles. Het is een luguber verhaal waarvan we bijna niet geloven dat het zou kunnen gebeuren. Een zwarte dag in het leven van Job. Hij raakt alles kwijt, alles, zelfs zijn 10 kinderen! Hij blijft achter, met zijn vrouw. Beroofd, verslagen, in shock misschien, diep verdrietig. Wat ben ik blij dat Jobs reactie op dit alles in de Bijbel staat: 

"Toen Job dat hoorde, scheurde hij van verdriet zijn kleren kapot. Hij knipte zijn hoofd helemaal kaal, en liet zich van ellende op de grond vallen. Hij zei: ‘Ik had niets toen ik geboren werd. Ik zal ook niets hebben als ik begraven word. De Heer heeft mij alles gegeven, en de Heer heeft alles weer van mij afgenomen. Toch blijf ik de Heer danken!’ Job maakte veel ellende mee, maar toch deed hij geen slechte dingen. En hij gaf God nergens de schuld van..." (Job 1:20-22 BGT)

De Here heeft gegeven, de Here heeft genomen... 

Het zijn geen goedkope, gemakkelijke woorden die over Jobs lippen kwamen. En wat zeker niet mag gebeuren is dat deze woorden als een dooddoener worden geroepen als iemand geconfronteerd wordt met diep verdriet. Ik denk dat als we dat doen, we niet goed lezen wat er staat. Er staat niet dat Job het nieuws hoorde van zijn 10 overleden kinderen en dat hij vervolgens opstond en jubelde: "De Here heeft gegeven, de Here heeft genomen, de naam des Heren zij geprezen!" Er staat dat Job in diep, diepe rouw en verdriet uitbarstte... ik stel me zo voor dat tot in de wijde omtrek het gehuil en schreeuwen van Job te horen is geweest. Hij scheurde zijn kleren, het teken van rouw, hij knipte zijn haren af en zakte van pure ellende in elkaar op de grond... Dat was ook een deel van zijn reactie! Dat hoorde er ook bij! Nergens in het verhaal van Job is te lezen dat God deze reactie veroordeelde of betreurde. God begrijpt dat verdriet. Kijk maar naar Jezus' reactie toen Zijn vriend Lazarus gestorven was: Hij huilde! Vroeger begreep ik dat niet, want Jezus wist toch allang dat Hij Lazarus weer zou opwekken uit de dood? Jezus, God Zelf, Hij huilde toen Hij getroffen werd door het verlies van een goede vriend. Hij voelde pijn, verdriet, gemis. Hij stopte dat verdriet niet weg achter een vrome muur of overschreeuwde het door te kijken naar alle goede dingen die er ook nog waren. 

Nee... Hij huilde... Job huilde.. 

Wij mogen huilen...

Er gebeuren dingen die vreselijk zijn. Geliefden overlijden. We krijgen een ongeneeslijke ziekte. Er wordt ons onrecht aangedaan. Misschien werden we seksueel misbruikt door iemand in wie we als kind vertrouwen hadden. Er stort een vliegtuig neer en je verliest je ouders of je broer of zus. En dan heb ik het nog niet eens over het lijden in de wereld dat vaak zover van ons bed staat... 

Job huilde, hij had diep verdriet. Maar in dat verdriet wist hij één ding heel zeker: "Ik blijf de Here danken!" 

Wat een keuze, wat een getuigenis, wat een vertrouwen klinkt daarin door! Om jaloers op te worden... 

Terwijl ik me de rest van de woorden van het lied probeer te herinneren denk ik terug aan mijn eigen leven. De Here heeft gegeven, de Here heeft genomen... de Naam van de Here zij geprezen! Waar anderen een kindje kregen, bleef mijn buik leeg. Wat vond ik het moeilijk om te accepteren dat Gods weg met ons leven blijkbaar een andere was dan huisje, boompje, beestjes en kinderen. Wat waren we blij toen we toch voor kinderen mochten gaan zorgen omdat we pleegouder werden. 1, 2, 3... 10, 11 kinderen werden ons toevertrouwd door de jaren heen. De Here heeft gegeven... Wat was het moeilijk om te zien dat 10 jaar houden van en investeren toch niet genoeg waren om een zo ernstig beschadigd meisje door het leven te helpen. Na 10 jaar zorgen moesten we een kind dat weliswaar ons kind niet was, maar wel een plekje in ons hart heeft, loslaten en aan de zorg van anderen overlaten. De Here heeft genomen... 

Hoe reageer ik? Raak ik verbitterd, gefrustreerd? Ga ik een schuldige aanwijzen: Hadden ze nou maar geluisterd naar ons bij het GGZ! Hadden ze nou maar een behandeling aangeboden die wij voor ogen hadden!? Ga ik mezelf de grond intrappen: Ik ben ook gewoon geen goede moeder, ik ben niet geschikt voor deze kinderen. Of geef ik God de schuld? Heer, U heeft dit meisje toch op onze weg geplaatst? Waarom heeft U niet ingegrepen? U kon haar toch genezen en bevrijden? 

Ga ik me verstoppen achter vrome woorden: "God heeft alles in Zijn hand en Hij zal wel zorgen dat het goed komt!"? 

Het verhaal van Job houdt me opnieuw een spiegel voor. Voor mijn eigen leven, voor het lijden dat ik tegenkom in de levens van mensen, voor Lia die MS heeft, voor Marije en Richard die hun Levi niet zullen zien opgroeien. Voor diegenen die hun huwelijk op de klippen zien lopen, of hun kinderen een andere kant op zien gaan. Voor hen die chronisch ziek zijn zonder aanwijsbare of verklaarbare oorzaak. Voor al het lijden, ziekte en dood die er nu nog is in deze wereld. 

Het is niet goedkoop, of vroom. Het is de realiteit onder ogen zien en daar diep verdrietig over mogen zijn. Maar het is ook: "Toch blijf ik de Heer danken!" Danken voor al het goede dat Hij gaf. Danken voor wie Hij is en wat Hij voor mij over had! Danken voor mensen om ons heen, voor vriendschap. Danken voor mogelijkheden en voorziening. Dankend leven. Ook al is dat soms danken en huilen tegelijk... Job is mijn voorbeeld, Jezus is mijn voorbeeld. Zo wil ik zijn, zo wil ik omgaan met lijden en tegenslag. 

Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your name
Blessed be the name of the Lord
Blessed be Your glorious name

You give and take away
You give and take away
My heart will choose to say
Lord, blessed be Your name

(Luister hier naar het lied: Blessed be Your Name)