Open brief over abortus

Moederdag 2018 

Aan alle vrouwen die een abortus meemaakten 

Lieve vrouwen, 

Zwanger 

Ooit, misschien kort geleden, misschien jaren terug, ontdekte je dat je zwanger was. Ik weet zeker dat je je dat moment nog kan herinneren als de dag van gister. Even stond het leven stil.

Had je er rekening mee gehouden dat dit kon gebeuren? Of kwam het als een volkomen verrassing? Wellicht kon je helemaal niet zwanger zijn omdat je voorbehoedsmiddelen gebruikte of je nog borstvoeding gaf. En toch was de test overduidelijk: Jij… zwanger!

Abortus

Ik weet niet welke weg je bent gegaan van het moment dat je wist dat je zwanger was totdat de abortus plaats vond. Was je eenzaam? Kon je met iemand over je zwangerschap praten? Heb je kunnen overleggen over wat je te doen stond? Had je een keuze? Werd je misschien wel gedwongen door anderen om een abortus uit te laten voeren? Stond je onder druk van mensen of omstandigheden?

Het zou ook kunnen dat de abortus een weloverwogen keuze was. Dat je hebt kunnen overleggen en advies hebt gekregen van je huisarts of je partner. Van een vriendin of moeder, of van een buurvrouw. Misschien leek abortus op dat moment de beste optie voor jouw leven op dat moment.

Hoe dan ook, het moment is gekomen dat de abortus plaatsvond en het prille leven dat bij je groeide werd afgebroken.

Ongenoemd kindje 

Vandaag is het Moederdag. De afgelopen weken stonden de reclames, folders en andere media er vol mee. Ik, als ongewenst kinderloze vrouw, heb me er enorm aan gestoord. Ik vond het een pijnlijke confrontatie.
Enerzijds omdat mijn buik altijd leeg is gebleven en anderzijds omdat ik dacht aan al die moeders die niet voor hun kind(je) kunnen of mogen zorgen. Omdat hun kindje overleden is of uit huis geplaatst en opgroeit in een instelling, gezinshuis of pleeggezin.

Ik dacht aan jou. Aan het ongenoemde kindje dat ooit bij jou groeide en waar misschien niemand behalve jij van weet. Het kindje waar jij de moeder van was. Wat zou er gebeurd zijn als je de abortus niet had uitgevoerd? Hoe had jouw Moederdag er dan uitgezien vandaag?

Ik weet niet hoe het verder is gegaan in jouw leven na de abortus. Misschien heb je er geen last van gehad en heb je rust over het besluit dat je toen genomen hebt.
Maar ik weet dat er veel vrouwen zijn bij wie dat anders is. Die een leegte en gemis ervaren. Vrouwen die spijt hebben of zich schamen voor de toen gemaakte keus. Vrouwen die rondlopen met schuldgevoelens en die worstelen met hun relatie met zichzelf en God.

De waarheid maakt vrij 

De afgelopen tijd heb ik veel aan jullie gedacht en is bij mij een verlangen ontstaan om van betekenis te zijn voor jullie. Ik heb in mijn leven ervaren dat rondlopen met geheimen eenzaam en slopend is. Ik heb ook ervaren dat de waarheid vrij maakt. Zoals dat al staat in de Bijbel (Johannes 8:30-32).

Het voor de dag komen met de waarheid over je leven is alles behalve makkelijk. Je bent bang dat als mensen weten wat je gedaan hebt, ze je zullen afwijzen of laten vallen. Dat je wordt veroordeeld of terecht wordt gewezen. Uit angst voor de reacties van anderen, houd je je abortus voor jezelf. Misschien denk je er wel bij: ‘Wat heb ik eraan als mensen het weten? Het is niet meer terug te draaien!’

Ik wil je wijzen op Jezus, die toen Hij op aarde leefde, juist liefde had voor mensen die in hun leven dingen hadden gedaan die het daglicht niet konden verdragen. Hen zocht Hij op en Hij veroordeelde hen niet. Hij was vol liefde voor hen. Hij confronteerde hen wel met de waarheid over hun leven maar schreef hen daarom niet af.
Zo kijkt God vandaag naar jou, en zo wil ik ook met je omgaan.

Delen is helen 

Lieve vrouwen, ik gun je dat je het verhaal over jouw leven, over jouw kindje dat nooit geboren werd, kunt delen. Dat je eindelijk de ruimte krijgt om jouw kindje alsnog bestaansrecht te geven. Omdat het een deel van je is. Om te rouwen over het kindje dat nooit geboren werd.

Ik hoop dat jij mensen in je omgeving hebt die jouw verhaal kennen. Maar zo niet, dan wens ik je de moed toe om iemand in vertrouwen te nemen. Je bent ook van harte welkom om mij te mailen: info@voltooidverledentijd.eu 

Heb je hulp nodig kijk dan op mijn website (www.voltooidverledentijd.eu) of informeer bij organisaties als Siriz.

Heel graag wil ik lotgenoten met elkaar in contact brengen en iets voor jullie betekenen. Omdat ik weet hoe belangrijk het is dat je verhaal er mag zijn, dat je mag rouwen om dat wat je verloren hebt in je leven. Of dat nog maar heel recent, of lang geleden is, dat maakt niet uit.

Delen is helen. Delen is spannend en vol risico, maar ook dé manier om (h)erkenning en troost te krijgen voor wat je hebt meegemaakt. Ik hoop dat je de moed hebt om, als je daar behoefte aan hebt, met jouw verhaal te komen. Ik wens je toe dat Moederdag een dag wordt waarop jouw kindje er mag zijn en jouw verhaal een luisterend oor krijgt.

Warme groet,
Judith 

P.S. Als jij dit leest, zeker als christen, en je herkent jezelf niet in dit verhaal, neem dan de moeite om deze brief onder de aandacht te brengen in jouw kerk of gemeente. In Nederland vinden 85 abortussen per dag plaats. De vrouwen die abortus meemaakten hebben steun en troost nodig. Wij hoeven geen oordeel te vellen over hun keuze, wij hoeven slechts de liefde van God, Zijn troost en vergeving, door te geven.

Verschillende nieuwe blogs

Op mijn website zijn weer verschillende nieuwe blogs te lezen.

O.a. Leren leven met verlies deel 3 (over hechting en rouw)

Een vervolg op twee eerdere blogs n.a.v. mijn scriptie.

Verder een blog over 'Je wordt gemist!' Het overlijden van een kind(je) is ingrijpend. Het is mijn verlangen ouders van overleden kinderen met elkaar in contact te brengen.

Herinneren

Eeuwigheidszondag

Vandaag is de laatste zondag van het kerkelijke jaar. In veel kerken zijn de namen genoemd van hen die we dit jaar moesten loslaten. Eeuwigheidszondag wordt dat ook wel genoemd. Een dag met een randje. Een dag vol herinneringen. Een dag om samen stil te staan bij die broer of zus die stierf na een ziekte. Bij een vriend die zichzelf van het leven beroofde. Bij een vader of moeder die zo intens gemist wordt. Bij een opa of oma die een lege plek achterlaat. Bij die buurman die zo karakteristiek was. Bij een baby die het leven al voor de geboorte ontglipte. Bij het kindje dat stierf terwijl zijn leven nog maar net begonnen was. Bij je partner die je nog helemaal niet kon missen.

We noemen je naam vol liefde
nooit voorbij
met ons verbonden
voor altijd
ben jij

Een lege plek

Als iemand die ons lief is overlijdt ontstaat een lege plek in ons bestaan. Een lege plek in onszelf. Wat blijft zijn de herinneringen. Soms eindeloos veel omdat we al zo lang met iemand verbonden waren. Soms maar een korte, intense, herinnering omdat een baby stierf of een kindje niet oud werd. Ook zijn er velen die een kindje verloren en geen afscheid konden nemen. Zo ging dat vroeger. Het zou beter zijn voor het verwerkingsproces als de ouders zo min mogelijk met de overleden baby geconfronteerd zouden worden. Het tegendeel blijkt waar te zijn.

Vandaag is een dag dat ook die baby’s, zo ongekend en weggemoffeld, bestaansrecht mogen krijgen. Ook zij worden gemist. Misschien nooit meer genoemd, maar voortlevend in de harten van hun ouders.

Emoties

Verlies gaat met zoveel verschillende emoties gepaard. Verdriet, angst, boosheid, opluchting, verwarring, dankbaarheid, alles kan door elkaar heen buitelen. Al die emoties zijn passend. Ze horen erbij. De vragen die blijven na een zelfmoord, de boosheid op artsen omdat er fouten gemaakt zijn, het verdriet omdat je zoveel van iemand hield, de opluchting omdat het lijden eindelijk voorbij is, dankbaarheid om alles wat geweest is. Angst voor wat nog komen gaat.

Op een dag als vandaag, maar ook op alle andere dagen, mag er ruimte zijn voor dat wat het gemis in je oproept.

Soms grijpt het me
bij keel en hart
ben ik machteloos
verscheurd

Had ik, moest ik, kon ik
onmogelijk
maar stel...
was het dan niet gebeurd?

Herinneren

Herinneringen zijn de brug tussen jou en degene die verloren hebt. Ik vind het woord ‘herinneren’ zo mooi. Er zit iets in van: innerlijk. Alsof je eigenlijk zegt: door de herinneringen leeft iemand bij mij van binnen verder. Herinneringen zijn kostbaar. Je mag ze koesteren en delen van anderen zodat ze levend blijven.

Ik las een treffende zin: ‘Het verlies van een volwassene is het verlies van het verleden. Het verlies van een baby is het verlies van de toekomst.’ (uit: Rouwen na het verlies van je baby) Als je een volwassene verliest zijn er al zoveel herinneringen opgebouwd. Goede en slechte herinneringen, mooie en afschuwelijke momenten hebben een onzichtbare band met iemand gevormd. Als je een baby verliest, zeker als dat onverwacht gebeurt, zijn er nauwelijks herinneringen. Daarom is het afscheid ook zo belangrijk. Die dagen dat je je kindje nog bij je hebt. De foto’s die gemaakt worden, het plukje haar, de voetjes of handjes in gips.

Wat een gemis als je in een tijd leefde waarin dat er allemaal nog niet was. Ik zou je willen aanmoedigen om als je daar behoefte aan hebt alsnog een tastbare herinnering te maken. Een plekje in je kamer, een brief of een steen, iets symbolisch. Iets dat jouw kindje, het grote gemis, de lege plek in jouw leven vertegenwoordigt. Iets om te koesteren.

Delen is helen

Als je samen kunt rouwen, als je je gemis kunt delen, als je herinneringen kunt uitwisselen, je verhaal kunt vertellen is dat helend. Niet dat het gemis verdwijnt, maar door te praten over jouw geliefde houdt je de herinnering levend en blijft iemand zijn plek in je leven houden.

Iemand is pas echt dood als er niet meer over hem gesproken wordt. Als jij iemand bent die een verlies met zich meedraagt dan zou ik je gunnen dat je de ruimte hebt en voelt om je verhaal te doen. Zo vaak als je kunt.

Ken jij iemand die een verlies meemaakte? Recent of al heel lang geleden? Heb daar dan aandacht voor. Vraag eens hoe het is, oprecht geïnteresseerd, nieuwsgierig vanuit betrokkenheid. Hoe is het leven zonder je moeder? Hoe oud zou jouw dochter nu geweest zijn? Heb je ooit meer duidelijkheid gekregen waarom je tante zelfmoord pleegde? Zullen we samen het graf bezoeken? Vertel nog eens over de periode van ziekte. Mag ik de foto’s nog eens zien?

Misschien hoef je niets te vragen, niet te praten, maar laat merken dat jij er bent en dat je mee wilt dragen en wilt helpen om te herinneren. Iedereen heeft wel een gemis in zijn leven. Het hoeft niet hetzelfde te zijn. Je kunt elkaar herkennen in gemis. Dat verbindt en heelt. Ik heb geen kindje gekregen, maar als ik praat met ouders die een kindje verloren hebben herken ik het verdriet en het verlangen. De lege armen. Dat verandert de situatie niet, maar het maakt het dragelijker. Gedeelde smart is halve smart.

Ik ontmoet jou
en jij mij
helder en oprecht contact
samen dwalen door het land van rouw
soms lichtvoetig
dan weer zwaarbepakt

In contact met jou
ontmoet ik mij
mijn verlangen en gemis
met de tijd
dan heet ik mij
welkom
met alles wat er is

De gedichten uit deze blog zijn te lezen in het prachtige boek van Floortje Agema: Jij wordt gekend.

Rouw met een zilveren randje

Voorzien van koffie en een koekje staan we bij een tafeltje in de hal van het LUMC. De deelnemers aan het symposium ‘Het verlies van een baby, de impact op ouders en professionals’ druppelen binnen. Ik ben er samen Sophie, uitvaartondernemer en rouwbegeleider, en Mariska, trotse moeder van Tess die zo welkom was maar kort voor haar geboorte overleed. Het wordt langzaam maar zeker drukker en we besluiten een plekje te zoeken in de zaal.

We worden hartelijk welkom geheten en het symposium gaat van start. Mijn ogen worden getrokken naar een wit wiegje dat op het podium staat. Een lege wieg. Vandaag het symbool van verdriet en gemis. Voor mij, als ongewenst kinderloze vrouw, het beeld van verlangen en gemis. Een plaatje van een droom die niet in vervulling ging. Een lege wieg, een lege buik.

Het kommetje

Freek Strebe, psychosociaal therapeut, vader van zeven kinderen van wie er twee zijn overleden, doet de aftrap van deze middag. Hij vraagt om contact te maken met degene naast wie je zit. Ik stel me voor aan een voor mij onbekende vrouw. ‘Maak van je handen een kommetje en verbeeld je dat daar jouw gemis in ligt.’ Het wordt heel stil in de net nog met stemmen gevulde zaal. Ik vorm een kommetje met mijn handen en kijk ernaar. Ik zie een foto van mezelf en Jan Willem met een paar kinderen. Eén in mijn armen, tevreden om zich heen kijkend. De foto die nooit genomen kon worden.

Zonder woorden laten we onze kommetjes aan elkaar zien en kijken we in elkaars ogen. Ik zie twee handen, ouder dan de mijne, die beschermend en koesterend zijn. Welk gemis draagt deze vrouw mee? Een kind verloren, of een broer of zus? Nooit een partner gehad misschien? Ziekte of beperking? We kijken elkaar aan. Ik zie iets liefdevols en warms in de ogen van de vrouw. Verdriet maar ook kracht. Een mooie mengeling van emoties die er allemaal mogen zijn. Het is een kostbaar moment. Zonder woorden zijn onze levens even met elkaar verbonden. Allebei dragen we een gemis met ons mee. Allebei zijn we vandaag hier en staan we in het leven. Ik ben ontroerd.

Emoties… niks mis mee!

Een arts en hoogleraar, Enrico Lopriore, neemt het woord. Ik geniet van zijn manier van spreken. Wat is het fijn dat hij, als arts op neonatologie, het belang ziet van het zoveel mogelijk betrekken van ouders bij het overlijden van hun kindje. Ik word enthousiast en blij van zijn pleidooi over het zoeken naar balans tussen professie en emotie. Het sluit aan bij wat ik in mijn opleiding leer: Een persoonlijk en betrokken hulpverlener zijn. Enrico zegt het met een kwinkslag: ‘Er is niks mis met emoties! Ook niet als artsen en hulpverleners die hebben!’

Intermezzo

Dan is er pianomuziek. Pianiste Tatjana tovert warme klanken uit de piano op het podium. Automatisch gaan mijn ogen weer naar het wiegje. Mijn gedachten gaan naar Marije en Richard die twee zoontjes al zo kort na de geboorte moesten loslaten.
Ezra, één van hen, heeft in dit ziekenhuis het grootste deel van zijn korte leventje gelegen. Hier heeft hij gevochten voor zijn bestaan, samen met de artsen en verpleegkundigen, aangemoedigd door papa en mama en broer en zus. Hij heeft het zo dapper geprobeerd maar niet gered.
Een leeg wiegje. Ik kijk weer naar mijn handen die zojuist vol waren met mijn gemis. Ook voor Marije en Richard zal de foto nooit compleet zijn. Een blijvend gemis van Levi en Ezra zal ieder plaatje van dat mooie gezin tekenen.

Vertel eens

Het is tijd voor Manu Keirse, wat mij betreft dé specialist op het gebied van rouw en verlies. Ik heb al veel van hem gelezen, maar hem nog nooit in levende lijve meegemaakt. Ik hang aan zijn lippen. Wat een prachtig mens! Wat een wijze woorden, wat een mooie balans tussen ernst en humor. Ik ben onder de indruk van de passie waarmee hij spreekt.

Hij doet een oproep aan hulpverleners om betrokken te zijn bij hun cliënten, om écht te zijn, kwetsbaar en om te luisteren naar hun verhaal. ‘Je hebt maar twee woorden nodig als hulpverlener om binnen te komen in het leven van degene die voor je zit.’, zegt Manu Keirse. ‘Vertel eens.’

Feestelijk moment

Het mag van mij nog uren doorgaan, volgens mij krijg ik nooit genoeg van deze man. Maar de tijd gaat door en we zijn toe aan een pauze. Even de benen strekken en wat ruimte maken in het hoofd voor de rest van de middag. Na een kop koffie kan ik er weer tegen aan. We zoeken ons plekje weer op en ik kijk geboeid naar de diversiteit aan mensen die de zaal weer binnenlopen.

Tijd voor een feestelijk moment. De presentatie van het boek ‘Rouwen na het verlies van je baby’ (Kathy Beckers- Mansell). Het boek wordt, omlijst met mooie woorden van Kristien Hemmerechts, auteur en moeder van drie kinderen van wie er twee zijn overleden, overhandigd aan Kathy. Een prachtig boek dat we aan het eind van de dag ook mee naar huis zullen krijgen.

Zorg voor ouders

Dan is het woord aan Monique Duijvestijn, maatschappelijk werker in het LUMC. Zij deelt haar inmiddels jarenlange ervaring met het begeleiden van ouders die de boodschap (gaan) krijgen dat hun kindje zal overlijden. Wat een onmogelijke keuzes moeten er soms gemaakt worden, en wat is het belangrijk dat er zorgvuldig wordt omgegaan met de wensen en behoeften van ouders. Monique geeft ons een kijkje in wat er achter de schermen van de zorg voor het kindje nodig is voor ouders. Dat je ouders mag helpen om af te wegen en hen ook kunt begeleiden in het proces dat zij gaan. Een mooie invalshoek hierbij is om ouders te helpen de situatie te bekijken vanuit verschillende perspectieven, bijvoorbeeld die van het kind. Maar wat vooral aan de orde komt is dat je ouders helpt keuzes te maken die bij hén passen.

Trots met tranen

Floortje Agema, mortuariummedewerkster, verliesbegeleider en auteur, vervolgt de middag. Wat een warm en gedreven mens is dat! Wat een liefdevolle zorg voor het overleden kindje en zijn ouders klinkt er door in het verhaal dat ze vertelt over haar werk in het mortuarium in het Radboudziekenhuis. De titel van haar lezing zegt eigenlijk al genoeg: ‘Trots met tranen’.

Ik word erdoor geraakt. Trots omdat je ouders bent geworden van een kindje. Trots omdat je grote broer of zus bent geworden. Tranen omdat je jouw trots nooit zal zien opgroeien. Floortje sluit haar verhaal af met een door haar geschreven gedicht. Ik neem me voor om straks thuis meteen haar boek te bestellen.

De Zwaan

Als Tatjana weer achter de piano plaats neemt en ‘De Zwaan’ voor ons speelt denk ik nog even na over ‘Trots met tranen’. Ik kijk weer naar het witte wiegje. Ik denk aan Tess. Wat was ze welkom bij Mariska en Richard. Wat zou Rick trots geweest zijn op zijn zusje. Een dochter en zusje om trots op te zijn. Maar een lege wieg bleef over. En tranen. Ik bedenk me hoe belangrijk het is dat Tess en al die andere kinderen die maar zo kort bij ons waren er ook nu, vandaag, en morgen en daarna, er mogen zijn. Ontastbaar maar zichtbaar aanwezig. Mensjes om trots op te zijn en te blijven.

Ik denk ook aan ons bijzondere gezin. De kinderen die in ons gezinshuis wonen en bij ons mogen opgroeien. Ook dat is trots met tranen. Trots omdat deze bikkels die in hun leventjes al zoveel verlies meemaakten opgroeien en ontwikkelen. Trots omdat ze onze zorg en liefde durven ontvangen, ook al is het soms maar een heel klein beetje. Trots op onszelf omdat we niet ten onder zijn gegaan in ons gemis maar kunnen delen van wat we hebben. Trots met tranen. Tranen voor die ouders die met lege handen achterbleven. Wel een kindje gekregen maar het niet kunnen zien opgroeien, het niet mogen verzorgen. Wat een verdriet. Tranen om mijn eigen lege buik.

Broertjes en zusjes

Riet Fiddelaers, auteur en verliesdeskundige, neemt ons mee in de gezinnen die te maken krijgen met het overlijden van een kindje. Vaak zijn er ook nog broertjes of zusjes. Soms nog heel jong. Hoe kun je hen helpen om met zo’n ingrijpend verlies om te gaan? Met voorbeelden uit de praktijk en informatie over hoe ons brein werkt laat Riet zien wat je voor broertjes en zusjes kunt betekenen. Een overleden broertje of zusje blijft altijd aanwezig. Ook als er daarna nog kinderen worden geboren. Er komt veel op kinderen af en kinderen absorberen alles wat er met ouders gebeurt. Ook als het verlies al jaren geleden is kan een kind nog worstelen met deze gebeurtenis. Veiligheid en een volwassene die aandacht heeft voor het kind zijn uitermate belangrijk op het moment van overlijden van een broertje of zusje.

Een zilveren rouwrand

De dag wordt afgesloten met een lezing van Kathy Beckers, auteur van het net uitgekomen boek, rouwtherapeut en moeder van vier kinderen van wie een zoontje overleden is. Openhartig vertelt Kathy over haar leven. Zwanger van een tweeling die te vroeg geboren werd. De tijd tussen hoop en vrees en dan het afschuwelijke moment dat Jari overlijdt.

Kathy neemt ons mee in wat het overlijden van de helft van een tweeling voor impact heeft. Hoe het, iedere dag, op belangrijke en gewone momenten haar leven tekent. Ook al zijn er heel veel gelukkige momenten en krijgt ze na de tweeling nog twee gezonde kinderen.

Haar lezing gaat vergezeld met foto’s. De foto’s raken me. Naast iedere foto die getoond wordt staat het fotootje van de kleine Jari. Jari die niet meegroeide maar altijd gebleven is. Wat kostbaar hoe hij zijn plekje in het gezin behouden heeft. Kathy verwoord het treffend: ‘Ons leven heeft een rouwrand gekregen door het verlies van Jari. Maar die rouwrand is een zilveren rand geworden.’

Blijvend gemis

Het symposium is afgelopen. Verzadigd van zoveel verhalen, onder de indruk van de openheid en kwetsbaarheid lopen we naar de uitgang. Daar krijgen we het boek dat vandaag uitgekomen is mee naar huis. We nemen nog een drankje en praten na. ‘Vond je het niet confronterend?’ vraagt Mariska aan mij. Ja, ik vond het confronterend. Het lege wiegje, het kommetje vol gemis, zoveel baby’s die overlijden, maar ook de verhalen van mensen die daarna weer een kindje kregen om voor te zorgen. En toch... ik heb vandaag vooral herkenning en verbondenheid gevoeld. Er is niet zoveel verschil in het verlies van een droom en het verlies van een kind. Het is beiden een blijvend gemis dat met je meegaat door het leven.

Een gemis dat genoemd mag worden, dat er mag zijn. Leven met een rouwrandje, maar wat mij betreft wel met een zilver randje.

Meer weten of een boek bestellen?
www.in-de-wolken.nl
www.floortjeagema.nl
www.metjari.nl
www.omgaan-met-verlies.nl

Licht(er)

Verlies

Daar zit ze, een studiegenoot, naast haar man. Er lopen tranen over haar gezicht. Er is vers verdriet. Het kindje dat bij haar groeide is er niet meer. Een miskraam. Daar waar eerst verwachting was, is nu leegte. 

Twee keer in een jaar tijd. Jullie kennen inmiddels het verhaal van Marije en Richard die hun zoontjes Levi en Ezra moesten loslaten. Levi mocht er 33 uur zijn, Ezra 3 weken. Wat blijft zijn de herinneringen en een enorm gemis. 

Twee vriendinnen van elkaar. Ik leerde hen kort geleden kennen. Allebei maakten ze hetzelfde mee. Allebei vol verwachting van een kindje dat zo welkom was. Maar kort voordat ze geboren werden overleden ze. Complete, prachtige kinderen, zonder aanleiding of oorzaak... levenloos. Onvoorstelbaar diep verdriet. De tijd staat stil. 

Wereldlichtjesdag

Vandaag (zondag 11 december) is het wereldlichtjesdag. Over de wereld gaat een golf van lichtjes aan om 19.00 uur. We staan even stil bij alle kinderen die veel te vroeg dit leven verlieten en die als een herinnering voortleven in onze gedachten. Het kunnen kleine baby’s zijn, te vroeg geboren of al in de buik overleden. Kinderen die op onverklaarbare wijze plotseling overleden. Kinderen die ziek werden en de strijd tegen de ziekte verloren. Een ongeluk of drama dat hen het leven benam. Als ik sta bij de kindergrafjes op de begraafplaats heeft ieder plekje een verhaal. 

Herinnering

Je kind verliezen... kun je dat dragen? Kun je daar vrede mee hebben? Is daar troost voor? Het leven gaat verder maar is nooit meer hetzelfde. De tijd verstrijkt maar lijkt voor jou stil te staan. Het is onwerkelijk dat alles om je heen doorgaat en verder groeit en jouw herinneringen hetzelfde blijven en nooit meer zullen toenemen. Je moet het doen met foto’s, video’s, opgeschreven herinneringen, kaartjes, voetjes in gips, een plukje haar misschien, of misschien is er wel helemaal niets. Niets tastbaars, zelfs geen echo. 

Je komt voor ingewikkelde en pijnlijke vragen te staan. ‘Hoeveel kinderen heb je?’ ‘Hoe ziet jouw gezin eruit?’ ‘Zijn jullie bewust kinderloos?’ Op gedenkdagen die voor jou speciaal zijn lijkt niemand stil te staan bij jouw kindje. De geboortedag wordt na verloop van jaren niet meer herdacht in de openbaarheid. Mensen weten zich geen raad met hun woorden en zeggen dingen die voor jou als dolksteken zijn. 

Een lichtje maakt het lichter

Vandaag steek ik een lichtje aan. Overal op de wereld branden lichtjes. Ouders vinden zonder woorden steun bij elkaar. Een lichtje zegt genoeg. Hoe donkerder het is, hoe groter de impact is van een lichtje. Wereldlichtjesdag neemt het gemis niet weg maar maakt het verdriet lichter. Het wordt lichter omdat je ziet en weet dat je niet de enige bent. Zoek elkaar op, ook na vandaag. Het verhaal van jouw kindje mag verteld worden. Hoe klein het ook was, hoe groot het ook geworden is. Hij (of zij) hoort erbij! Bij jou, bij het leven, bij ons. Laten de lichtjes van vandaag jouw gemis iets dragelijker maken! 

Als alles duister is 

Ontsteek dan een lichtend vuur 

Dat nooit meer dooft 

Een vuur dat nooit meer dooft 

Als alles duister is

Stil

Het is nog geen jaar geleden dat we afscheid namen van Levi, het zoontje van Richard en Marije, waarvan we wisten dat er voor hem geen toekomst op aarde zou zijn. De 33 kostbare uren die hij bij zijn ouders en broertje en zusje mocht zijn waren een cadeau. Indrukwekkend en aangrijpend was de afscheidsdienst die een paar dagen later gehouden werd.
Iets dat je maar één keer in je leven mee wilt maken. Of liever helemaal niet. Want een kindje wordt geboren om te leven!
Maar we hebben het niet voor het zeggen. We hebben allemaal een idee van hoe het leven eruit zou moeten zien, wat eerlijk is, wat onrechtvaardig is, hoe het leed verdeeld zou moeten worden. Maar we hebben er geen controle over. We hebben verlangens en wensen maar weten niet of die ooit vervuld gaan worden.
Marije raakte opnieuw in verwachting maar ook dit kindje zal opgroeien bij zijn hemelse Vader. Ezra heeft 3 weken geleefd. Er is gevochten voor zijn bestaan. Hij onderging een ingrijpende operatie en kreeg de beste zorg die er was. Tevergeefs. Afgelopen maandag is hij gestorven.
Ik ben verward en ontdaan. Hoe kan dit? Hoe moeten Richard en Marije dit dragen? Hoe kunnen Eva en Boaz dit een plekje geven? Wat moet er door de opa's en oma's heengaan? Hoeveel kan een mens aan? Ik voel me machteloos want er is niets dat je kunt doen om dit rauwe verdriet te verzachten. Niets dan bidden om kracht, moed en troost.
 

Lieve Ezra,

Daar lig je dan, in je bedje... stil. Je bent er, maar je bent er ook niet meer.

Wat hebben we uitgekeken naar jouw komst! Wat waren er ook veel zorgen toen jouw papa en mama hoorden dat er iets niet goed was met jouw hartje. Maar toen zat je nog heel veilig in mama's buik. Ik weet nog dat mama en ik een keer een wandeling maakten. Onderweg spraken we over jou en over wat er toen nog allemaal onduidelijk was. We liepen die dag ook even naar de begraafplaats waar mama mij liet zien waar Levi's plekje is. Mama vertelde dat ze nog niet wist of ze een steen zouden bestellen, want misschien moesten er wel twee namen op die steen komen... Ik hoopte zo dat dat niet zou gaan gebeuren!

Wat is er veel voor je gebeden Ezra. Door heel veel mensen, door mij. Omdat we geloven dat God echt alles kan. Hij kan zelfs jouw hartje compleet en gezond maken. Ik wist dat zo zeker. Ik wist ook dat we niet altijd krijgen wat we bidden. Dat Gods weg met ons leven soms heel anders gaat dan wij denken en hopen. Maar ik had hoop en geloof. Ook toen keer op keer bleek dat de afwijking nog steeds hetzelfde was.

Ik maakte me niet zo veel zorgen. Soms dacht ik zelfs stiekem: “Jij krijgt de allerbeste moeder, want zij is zelfs een gespecialiseerd verpleegkundige! God had geen betere moeder voor jou kunnen bedenken.”
De laatste dagen voordat je geboren werd maakte mama en ik nog opmerkingen over hoe het zou gaan. Dat mama vast wel bij de vrouwendag van de kerk zou kunnen zijn, omdat God nog steeds een wonder kon doen. We waren echt zo vol vertrouwen.

En toen opeens ging het heel snel. Je werd geboren! Je was er. Je kreeg een naam: Ezra.
Het was niet goed. Jouw hartje was niet compleet. Het wonder was niet gebeurd. Maar toch bleven we vertrouwen en hoop houden. Want jouw aandoening was te opereren. Er gebeurden wonderlijke dingen in het ziekenhuis terwijl wij thuis voor jou en papa en mama aan het bidden waren. Dat gaf hoop. Bidden helpt!

Toch ging je achteruit. Er bleven zorgen, er kwamen nieuwe zorgen. Maandagochtend, toen ik voor jou aan het bidden was dacht ik aan je broer Levi. Hoe hij al thuis was. Zou dat ook jouw bestemming zijn? Of was dat een ongelovige gedachte? Ik besloot het bij God te laten. Hij heeft jouw tijden in Zijn hand. Ik stuurde mama een berichtje dat ze haar hart moest volgen, ook al wilden de dokters misschien anders. Een paar uur later kwam het bericht dat je naar Huis was gegaan. In mama's armen, overgenomen door Vaders beschermende handen. Voor jou is dat de allerbeste plek lieve Ezra, maar wat hadden we het graag anders gezien! Wat hadden Eva en Boaz jou graag als klein broertje willen knuffelen en flesjes geven. Wat hadden papa en mama graag met al hun liefde en zorg er voor jou willen zijn! Jou zien opgroeien, met je meegaan als je weer naar het ziekenhuis zou moeten, er voor jou zijn...
Nu moeten ze jou loslaten, moeten wij jou loslaten. En ook al weten we dat het maar een afscheid voor even is, en dat jij nu geen pijn meer hebt en helemaal heel bent, het voelt als een enorm gemis. Het verdriet is groot. We begrijpen het niet. We wilden het zo ook niet! Het is onvoorstelbaar dat we binnen een jaar twee broers verwachten en hen allebei weer moeten laten gaan.

Ik denk terug aan een preek die we hoorden vlak voordat jij geboren werd. Het ging over de Here Jezus. Hoe Hij bad of Hij de weg naar de dood, naar het kruis, niet hoefde te gaan. Hij bad en sloot af met “Maar Uw wil geschiedde...”, en Hij stierf aan het kruis. Maar gelukkig is verhaal daarmee niet afgelopen. We weten dat de Here Jezus de dood overwon en dat er daarom eeuwig leven voor jou en ons is! De dood is niet het laatste. Het verhaal gaat verder. Jouw verhaal gaat verder. En er komt een dag dat er een weerzien is.

Jouw tranen, en Levi's tranen, zijn al van jullie ogen gewist en jullie worden gekoesterd door de meest liefdevolle armen ter wereld. De tranen van papa en mama, Eva en Boaz, die vangt God op in een fles. Hij ziet ze en Hij zal hen dragen zoals Hij jou draagt. Zo zijn jullie toch verbonden. En op een dag zal die liefdevolle Vader alle tranen drogen en zal er geen ziekte, pijn en dood meer zijn.

Tot ziens lieve Ezra!

Judith

Ik heb vragen. Vragen aan God. Er komt stoom uit mijn lijntje met God en de vonken spatten er hier en daar af. En dat mag. Wat zou ik graag de bedoeling hiervan begrijpen. Is dat er eigenlijk wel? Er is zo'n behoefte bij ons mensen om dingen te kunnen plaatsen en betekenis te kunnen geven. Maar dat kan nu niet. Nog niet. Niet op dit moment. Nu is er alleen maar het verdriet, de leegte, het gemis. En alle woorden waarmee je het probeert te verklaren zijn hol en zinloos.
Dat verdriet, de pijn, de boosheid, het onbegrip, de vragen, die mogen er zijn. Zo lang als het nodig is. Het is een grote gapende wond. Onze neiging is om een wond zo snel mogelijk te hechten en er een pleister overheen te plakken. Maar dat is niet de beste manier van genezen. Genezen gaat langzaam. Eerst moet de troep uit de wond en dan kan het heel langzaam, van binnenuit, herstellen. Een tijdrovend proces, een pijnlijk proces. En het litteken zal altijd zichtbaar blijven, en soms opspelen of irriteren.
Een lichaam moet de wond zelf genezen. Niemand anders kan dat doen. En dat is waarom het nu zo machteloos voelt voor ons die bij Marije en Richard betrokken zijn. Maar wat we wel kunnen is er voor hen zijn. De omstandigheden voor het herstel zo gunstig mogelijk maken. Misschien een helende of verzachtende zalf aanbrengen en hen helpen waar nodig. In de kleine dingen en vooral door er te zijn. Dat maakt het gemis niet minder, maar laten we hen dragen en hen helpen dragen. Vanuit de wetenschap dat het God is die ons allemaal draagt.