Drukverslaafd...

Vandaag precies 30 dagen geleden stopte abrupt mijn haastige bestaan. Weliswaar gepland, want ik had nog vier weken vanaf het moment dat ik hoorde dat mijn binnenkant gereconstrueerd zou worden middels een grote operatie. Die vier weken gingen op z'n Judiths, zoals ik dat noem. Er werd een lange to-do-list gemaakt met alle mogelijke klusjes die nog gedaan moesten worden voordat ik naar het ziekenhuis zou gaan. Van ramen zemen tot stofzuigerzakken vervangen. Van kasten opruimen tot voorraad inslaan. Van boeken en tijdschriften halen tot medicijnen voor de kinderen regelen. Ieder plekje in huis moest schoongemaakt zijn, want na de operatie zou ik het allemaal twee maanden uit handen moeten geven. Ik maakte afspraken met mijn cliënten die ik soms maar met moeite los kon laten, wetend dat ze midden in een proces zitten waarbij ze wel wat steun kunnen gebruiken.
Ik had het druk. Heel druk.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik het niet alleen die vier weken heel druk had. Eigenlijk doe ik al jaren mee aan de trend die we met name in ons rijke westen zien: een haastig, druk leven. Een leven geleid door afspraken in de agenda, overvolle planningen, deadlines, dubbele afspraken, schijnbaar onbelangrijke dingen afraffelen, achterstallige klusjes uitstellen, steeds het gevoel hebben dat je net niet helemaal klaar bent, leven op stress en adrenaline. Geen tijd genoeg... of zoals Brené Brown het in haar boek zo treffend noemt: Drukverslaafd...

Een tijdje geleden had ik een gesprek met iemand in mijn praktijk die absoluut niet drukverslaafd was... bijna het tegenovergestelde van mij. Ik hoorde hoe zij haar dagen beschreef, wat ze deed en niet deed. Hoe ze genoot van de dagelijkse dingen die voor mij meestal als "o shit, dat moet ook nog gebeuren" worden afgeraffeld. Al luisterend legde ik mijn eigen, drukke leven ernaast en ik merkte dat haar verhaal iets vredigs had, en mijn leven vooral onrust.
Maar daarentegen hadden al die drukke, altijd bezig zijnde mensen, deze vrouw een soort schuldgevoel gegeven: "Ik doe niet genoeg... ik werk niet buitenshuis... etc." Wat choquerend eigenlijk... blijkbaar hebben we met elkaar een norm gemaakt: Je hoort er bij, je bent waardevol, je betekent iets, als je het druk hebt!

De afgelopen 30 dagen ben ik cold turkey afgekickt van drukverslaafd zijn. De eerste dagen gingen goed, onder invloed van een paar uur narcose, een flinke hoeveelheid morfine en een lijf dat alleen maar pijnsignalen uitzond. Maar toen begon het gevecht met mezelf. Toch even de was in de droger stoppen? Die Playmobil die rondslingert kan ik toch best oprapen? Hoezo kan ik niet even een nieuwe fles cola uit de kast pakken? Twee weken rustig aan doen is toch lang genoeg? Dan kan ik best wel een stukje avondvierdaagse meelopen...
Ik werd meteen terug op mijn plek gezet door mijn lichaam. De pijn kwam terug. Ik kreeg er een ontsteking bovenop, werd weer in het ziekenhuis opgenomen. Natuurlijk roep ik heel hard dat dat iedereen kan overkomen, en dat dit gewoon vette pech was. Maar als ik eerlijk ben, moet ik gewoon toegeven dat ik te hard van stapel ben gelopen.

Waarom eigenlijk? Wat wil ik bewijzen? Voor wie wil ik zo snel mogelijk weer aan de slag?
Heb jij het je wel eens afgevraagd waarom je het eigenlijk altijd maar druk moet hebben? Kun je geen nee zeggen? Leef je om aan andermans verwachtingen te voldoen? Vergroot haast de kwaliteit van je leven of je geluk? Ben je een meer tevreden mens als je altijd maar bezig bent? Geniet je eigenlijk wel van het leven? Hoe kijk jij terug op je dag als je 's avonds naar bed gaat? Of ga je slapen met in je achterhoofd alweer het drukke programma voor morgen?

Deze week lijken de afkickverschijnselen van mijn drukverslaving wat voorbij te zijn en ervaar ik een rust van binnen die ik nog niet eerder had. Ik ben de hele week pijnvrij, maar heb helemaal niet het gevoel dat ik van alles moet. Mijn huis is schoongemaakt door twee lieve dames. Mijn strijk is gedaan door een vriendin. Er is voor ons gekookt. Ik heb de dagen heerlijk doorgebracht. Gelezen, wat administratieve klusjes gedaan, muziek geluisterd, geslapen, heel voorzichtig weer een stukje gefietst, genoten van het zonnetje, een kaartje gestuurd, wat berichtjes gestuurd naar mensen die dat wel kunnen gebruiken, nagedacht over mijn toekomst, een nieuwe opleiding gekozen, stil geweest, gebeden en bijbel gelezen.
Vanuit die rust heb ik nu zin om volgende week weer aan het werk te gaan. Maar wel met aanpassingen in mijn agenda! Ik dacht aan een verhaal dat Jan Pool vertelde, vorig jaar op de bijbelschool. Hij vertelde dat hij echt geen "nee" kon zeggen als mensen wat aan hem vroegen. Het ging ten koste van zijn vrouw en kinderen, want als anderen wat vroegen dan ging dat voor alles. Tot op de dag dat zijn vrouw tegen hem zei: Jij kunt heel goed nee zeggen! Want iedere keer als je "ja" zegt tegen iemand anders, zeg je "nee" tegen mij!

Waar zeg jij "nee" tegen als je "ja" zegt tegen weer een afspraak, een verplichting, overwerk of misschien wel een taak in de kerk?
Hoe zit het met jouw drukverslaving? Wat levert het je op, of misschien een betere vraag: wat mis je daardoor?

Drukverslaving? Ik reken er mee af! "Ik concentreer me op het genieten..." is een van mijn favoriete spreuken, afgeleid van wat Prediker ons in zijn boek al voorhoudt:

Daarom, zo heb ik vastgesteld, is het maar het best voor een mens dat hij vreugde put uit alles wat hij onderneemt... (Pred. 3:22)
Het is daarom goed en weldadig voor een mens
wanneer hij zich aan eten en drinken te goed doet, en geniet van alles wat hij heeft verworven... dat is een geschenk van God (uit Pred. 5)
Het is beter te genieten van iets tastbaars dan te grijpen naar iets onbereikbaars. (Pred. 6:9)
Dus eet je brood met vreugde, drink met een vrolijk hart je wijn. God ziet alles wat je doet allang met welbehagen aan. Draag altijd vrolijke kleren, kies een feestelijke geur, Geniet van het leven met de vrouw die je bemint. Geniet op alle dagen van je leven, die God je heeft gegeven. Doe wat je hand te doen vindt. Doe het met volle inzet...! (Pred. 9:7-10)

Ik daag je uit... neem midden in je overvolle agenda eens een uurtje om jouw drukverslaving onder de loep te nemen en besluit om meer te gaan genieten!!!

Niet genoeg... of... leven en overvloed?

Ik heb niet genoeg geslapen vannacht.
Ik heb nog niet genoeg koffie op.
Er is geen pindakaas genoeg voor twee boterhammen.
Het is niet warm genoeg. 
Ik doe niet genoeg in huis.
Ik verdien niet genoeg.
Mijn huis is niet groot genoeg.
Ik heb niet genoeg vakantiedagen.
Ik heb geen energie genoeg.
Ik heb geen tijd genoeg.
Ik heb geen (spaar)geld genoeg.
Ik ben niet goed genoeg.
Ik weet niet genoeg.
Ik heb geen kleren genoeg.
Ik werk niet snel genoeg.
Ik ben niet slim genoeg.
Ik ben niet dun genoeg.
Ik geef mijn kinderen niet genoeg aandacht.

Deze week ben ik begonnen in het boek "de kracht van kwetsbaarheid" van Brené Brown en meteen persoonlijk geraakt (nee, niet aangevallen) door een opmerking.

"Het gevoel van schaarste lijkt bij ons ingebakken te zitten... Schaarste is het probleem van "nooit genoeg"... Het is een constant vergelijken met onbereikbare (vaak door de media ingegeven) visioenen van perfectie of het toetsen van onze werkelijkheid aan ons eigen fantasieverhaal hoe fantastisch de ander het allemaal voor elkaar heeft..."

De mythe van nooit genoeg noemt Brené Brown het. Akelig herkenbaar, al zeg ik het zelf... Hoe vaak start ik mijn dag niet met als eerste gedachte: "Oh... was ik gister maar eerder naar bed gegaan..." ofwel "Ik heb niet genoeg geslapen..."

Als je leeft vanuit het "niet-genoeg-principe", dan start je automatisch vanuit een tekort. Ofwel: je kijkt naar datgene wat je niet hebt, terwijl je (als je echt eerlijk kijkt) rijk gezegend bent met bezittingen, talenten, kwaliteiten, eigenschappen en mensen om je heen. Het is helaas wel de mentaliteit van heel veel mensen (of moet ik zeggen: Nederlanders?). Het eeuwige vergelijken dat we doen maakt ons tot ontevreden, jaloerse mensen en mopperkonten. Als we er oud mee worden, worden we van die verzuurde klagers achter de geraniums waarbij niemand graag op bezoek komt.
We doen het met bezittingen, geld, banen, opleidingen of misschien zelfs wel met vriendschappen. Maar erger nog is dat we het ook doen als het om persoonlijke dingen gaat. We zijn jaloers op andermans talenten, zijn ontevreden met ons uiterlijk, vinden al gauw dat een ander meer (geestelijk) inzicht heeft, kijken juist naar die eigenschappen of karaktertrekken van anderen die we bij onszelf missen of waar we ons tekort in voelen schieten en ga zo maar door.
Wat we doen is dat we de unieke, authentieke persoonlijkheid die we zijn en zoals we door God geschapen zijn afkeuren: Niet goed genoeg... Heer, U heeft Uw best gedaan om er iets moois van te maken, maar bij mijn buurvrouw is het toch net iets beter gelukt... jammer!

Leven vanuit een tekort is tegenovergesteld aan het leven zoals Jezus dat bedoelde toen Hij zichzelf beschreef als goede Herder voor de schapen en zei: "Ik ben gekomen zodat jullie leven hebben en overvloed!" Voor degenen die nu al kromme tenen krijgen omdat ze wellicht vrezen een "welvaartsevangelisatie preek" te krijgen... dat is niet wat ik bedoel. Dat is ook niet wat Jezus bedoelde denk ik. Als Jezus zegt dat Hij gekomen is om leven te geven en overvloed, dan gaat het bij mij kriebelen en sprankelen. Leven en overvloed! Daar klinkt ruimte in door, genieten, vrede hebben, tevreden zijn, verbonden zijn met elkaar en met Hem, jouw unieke gaven en talenten op een zo creatief mogelijke manier inzetten om anderen ook warm te laten lopen voor jouw Herder, hoop hebben! Leven en overvloed hebben volgens mij maar heel weinig te maken met uiterlijkheden en bezittingen. Het is iets dat van binnen zit en dan van binnenuit naar buiten komt! Uiteindelijk wordt dat de basishouding van hoe je in de wereld staat: Ik leef!!!
Dan mag je 's morgens je ogen opendoen en verwonderd zijn dat het zomaar weer dag is geworden! Je hebt er niets voor gedaan en je krijgt zomaar het daglicht cadeau! Dat klinkt al heel anders dan: "Was ik maar vroeger naar bed gegaan gister..."
Dan kun je genieten van andermans talenten, omdat je weet dat die van jou even waardevol zijn! Dan hoef je je niet meer te vergelijken met anderen, maar mag jij gewoon zijn wie jij bent! Uniek, kostbaar, gewild, waardevol en van betekenis! Ja, echt, zelfs al ben je dan misschien niet perfect of superintelligent, of heb je te lange tenen of een bochel in je rug.

Leven vanuit de overvloed die Jezus wil geven maakt dankbaar. Bovendien wordt je dan een uitermate prettig mens om bij in de buurt te zijn of mee samen te werken. De ondertoon wordt positief en dat valt op!
Vandaag was ik voor het eerst sinds de operatie even op de basisschool en liep bij Damian de klas in om even mijn neus aan de juf te laten zien die zo meegeleefd heeft de afgelopen periode. Natuurlijk vroeg ze hoe het met me was. Ik vertelde dat ik weer kleine stukjes buiten de deur kom en dat ik langzaam maar zeker echt vooruit ga. "Alleen het eten wil nog niet echt lukken, maar ja... daardoor val ik wel lekker af!", voegde ik er aan toe.
"Tjonge, wat geef jij toch altijd een positieve draai aan dingen!", zei de juf met een lach op haar gezicht.
Volgens mij is dit leven en overvloed. Leven... met ups en downs, in gezondheid en ziekte, met mooie en moeilijke dagen. Overvloed... kijken naar wat je allemaal hebt in plaats van te mopperen over wat er (nog) niet is. Het resultaat was dat ik me dankbaar voelde, en dat de juf blij was met en om mij!

Hoe anders was het gesprek verlopen als ik op haar vraag: "Hoe is het nu met je?"had geantwoord: "Nou... het gaat allemaal zo langzaam, het is al twee weken geleden en ik heb nog steeds elke dag pijn. Het vloeibare eten komt mijn neus uit en ik heb er verdorie 15 minuten over gedaan om van huis naar school te lopen..." Voel je het verschil?

Het gaat mij er niet om dat je altijd maar moet doen alsof het goed gaat en je met een geforceerde happy-clappy-glimlach tegen iedereen roept hoe fijn het leven (met de Heer, of zonder wellicht) is. Ook ik ken mijn dips en moeilijke emoties. Momenten waarop ik me weer focus op "niet genoeg" in plaats van "leven en overvloed". Dat geeft niet, soms is het leven ook moeilijk of het pad door het leven onbegaanbaar. Wees eerlijk en echt, wees jezelf, uniek, authentiek, tevreden... dan zal het leven een stuk overvloediger worden en heb je meer dan genoeg!