Mijn... Bijbeltekst (3)

In het kader van mijn 10-daagse nominatie om iedere dag een Bijbeltekst te plaatsen vandaag deel ik vandaag met jullie: "Mijn meest waar geworden Bijbeltekst..."

"Wij weten nu, dat God alle dingen doet medewerken ten goede voor hen, die God liefhebben, die volgens zijn voornemen geroepenen zijn... Want ik ben verzekerd, dat noch dood noch leven, noch engelen noch machten, noch heden noch toekomst (ingevoegd door mij: noch verleden), noch krachten, noch hoogte noch diepte, noch enig ander schepsel ons zal kunnen scheiden van de liefde Gods, welke is in Christus Jezus, onze Here!" (Uit Romeinen 8)

Natuurlijk, een gevaarlijke tekst. Een tekst waar je mensen geestelijk mee dood kunt slaan, als je hem op het verkeerde moment gebruikt. Waar je iemands verdriet, pijn, frustratie of twijfel zomaar mee van tafel kan vegen alsof dat geen bestaansrecht heeft. Deze tekst is (wat mij betreft) niet bedoeld als antwoord op het vraagstuk van het lijden. Maar wat maakt dit gedeelte dan zo bijzonder voor mij? Een jaar of 15 geleden zou ik deze tekst niet als mijn favoriet gekozen hebben, en zeker niet als tekst die op mij van toepassing zou zijn. Misschien is het voor mensen die mij niet altijd hebben meegemaakt niet voor te stellen, maar ik heb diep in de problemen gezeten. Ik was een wrak. Door wat ik mee had gemaakt in mijn verleden, door wat ik in de gereformeerde gemeente geleerd had over wie God was en hoe Hij naar ons keek, vond ik het leven zinloos. Ik zag mezelf als een blok aan het been van iedereen. Mijn enige bestaansrecht was mijn perfectionisme waardoor ik harder werkte dan ieder ander en ik dus vond dat ik er mocht zijn. Mijn gedachten draaiden vaak om zelfmoord, maar mijn ingeprente angst voor de hel belette mij die stap te nemen.
In mijn boek "Tranen in mijn koffie" schrijf ik uitgebreid over deze moeilijke periode in mijn leven.

Inmiddels zijn we jaren verder en kan ik terug kijken. Dat doe ik dan ook regelmatig. Niet zozeer naar de nare dingen die er gebeurd zijn, of naar hoe moeilijk het was, maar wel kijk ik terug naar waar ik vandaan gekomen ben en waar ik nu ben. Vaak lezen wij de Bijbel als een serie succesverhalen van mensen die het helemaal gemaakt hebben, maar als je echt eerlijk de verhalen in de Bijbel leest, dan zie je dat het helemaal niet één rechte weg van geboorte naar de hemel is! Jozef is één van mijn favorieten. We kennen de mooie verhalen over zijn dromen en de jas die hij als lievelingetje van zijn vader kreeg. We weten hoe goed hij dromen kon uitleggen, en hoe hij onderkoning werd. Maar staan we er ooit bij stil hoe Jozef zich in de jaren voor hij onderkoning werd gevoeld moet hebben? Je zou maar als jongen een droom van God krijgen waarin je je broers voor je ziet buigen, en vervolgens bijna door hen vermoord worden en uiteindelijk verkocht als slaaf naar een vreemd land.
Denk je echt dat Jozef op dat moment de zin daarvan heeft ingezien?
Misschien moeten we daar ook soms gewoon mee stoppen, met het vragen naar de zin van dingen. Misschien moeten we het leven ook maar eens gewoon nemen zoals het komt en accepteren dat er in de wereld van vandaag onrecht is en pijn, ziekte en lijden. Nee, ik bedoel niet dat je je maar moet laten misbruiken als jong meisje, of dat je maar mee moet doen aan het treiteren of negeren van anderen. Natuurlijk niet. Wat ik bedoel is dat er een moment mag komen in je leven dat je met alle brokstukken van je leven naar God gaat en zegt: "Heer... hier ben ik... alstublieft, de puinhoop van mijn leven... ik geef het aan U, en zie uit naar wat komen gaat..."

Dat is geen garantie voor een snel beter en gelukkiger leven, maar wel een goed begin! Het is ook geen excuus om dan maar achterover te gaan zitten en te wachten (stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw...). Integendeel. Jij moet ook aan het werk. Je mag afrekenen met oud zeer. Twijfels en teleurstelling mogen uitgesproken worden. Vragen gesteld. Pijn en verdriet mogen een plaats krijgen. Dat kost tijd... dat is een proces. Misschien moet je je verwachtingen over het leven wel bijstellen. Of kom je erachter dat je eigenlijk geen idee hebt wie je bent en wat jouw plekje is. Ik zou je willen uitdagen (zie ook mijn stukje van gister...): Ga op pad! Ontdek! Ruim de rommel op in je leven en kijk zo af en toe eens terug...

Weet je wat Jozef zei tegen zijn broers, helemaal aan het eind van zijn leven (ik geef toe... een happy end...): "Jullie hadden kwaad tegen mij in de zin, maar God heeft dat ten goede gekeerd, om te bewerken wat er nu gebeurt: dat een groot volk in leven blijft..."
Dat bedoel ik... misschien lijken tegenslagen, mislukkingen, pijn, ziekte of wat dan ook, op het moment zelf een groot mysterie. Maar houd het juiste perspectief voor ogen! God kan alle dingen laten meewerken ten goede! Misschien is het niet wat wij in eerste instantie als "goed" zouden bestempelen, maar God kennende, mogen we erop vertrouwen dat Hij echt weet wat goed voor ons is!

Ben ik daarom blij met wat ik heb meegemaakt? Ben ik blij met onze onvervulde kinderwens?
Nee, daar ben ik niet blij om. Maar waar ik wel helemaal van uit mijn dak ga, is als ik terug kijk en zie wat God in mijn (en ons) leven gedaan heeft... hoe ik anderen nu kan helpen, omdat ik er zelf doorheen ben gegaan, hoeveel kinderen er bij ons al een plekje hebben gevonden... Dat is waarom ik zo oneindig veel van God houd... omdat zelfs als er dingen in mijn leven fout lopen, mij overkomen, Hij zegt: "Relax Juut... Ik ben nog steeds Dezelfde... Ik zal er iets moois van maken!"

Geraakt

Heel af en toe overkomt het me. Dan word ik geraakt door een tekst uit de bijbel. Ja, je leest het goed. Af en toe. Ik ben nu eenmaal geen supergelovige die elke dag en ieder uur "in de Heer" is, alleen maar in de bijbel leest en mijn gedachten slechts laat rondcirkelen om alles wat met God en geloof te maken heeft. Ik ben christen, hoop dat door wat ik zeg en doe (en soms ook laat), iets mag laten zien van de enorme liefde die God voor ons heeft en wens vurig een verschil te maken in deze kille wereld met al zijn nood en ellende. Maar dat betekent niet dat ik voortdurend op een roze wolk leef wat geloof betreft. Bijbel lezen is niet altijd het liefste wat ik doe als de kinderen naar school zijn en ik even een uurtje niets om handen heb voor ik naar mijn werk ga. Ik moet me er soms gewoon toe zetten, mezelf voorhouden dat net zoals het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is, die ik dus niet zomaar moet overslaan (al heb ik meer trek in een stroopwafel of een zak drop), een paar happen van het woord van God echt van levensbelang zijn. Ik ben daarbij in het voordeel dat ik een gestructureerd en redelijk gedisciplineerd mens ben. Dus lees ik elke dag een paar teksten, soms een paar hoofdstukken, afhankelijk welk van de 66 Bijbelboeken ik lees. Gister was daar weer eens een moment met een gouden randje. Ik lees op het moment in Genesis, het begin van ons bestaan, de eerste mensen, de eerste missers, het geduld van God met Zijn van het padje afgeraakte mensen. Ik was bij de geschiedenis van Jozef beland. Jozef, wie kent hem niet? De meesterdromer die onderkoning werd. Dat is in een notendop het leven van Jozef. Voorgetrokken door zijn vader, gehaat door zijn broers, verkocht als slaaf, vals beschuldigd, in de gevangenis gezet en op wonderlijke wijze onderkoning van Egypte geworden. De verhalen staan in de kinderbijbel, worden op de kleuterschool en de zondagsschool verteld, en al met al hebben de meesten van ons een vrij mooi plaatje in ons hoofd van het leven van Jozef. God zou toch maar zo in je leven aan het werk zijn... Oh ja? Nou... ik benijd Jozef niet. Natuurlijk is het subliem om als Israëliet rechtstreeks vanuit de gevangenis tot de rechterhand van de farao van Egypte gemaakt te worden. Dat willen we allemaal wel meemaken (of misschien in onze tijd: vanachter ons aanrecht of bureau vandaan geplukt te worden om een of andere hoge functie te mogen vervullen waar we nooit van hadden kunnen dromen). Maar de weg die Jozef aflegde naar die dag toe... willen we die ook? Lees het hele leven van Jozef eens en probeer er eens bij te bedenken dat datgene wat in een paar hoofdstukken beschreven staat een periode van tientallen jaren in beslag heeft genomen. Hoe zouden wij het doen als we door onze broers en zussen uitgekotst worden omdat je het lievelingetje bent van je ouders, of omdat jij net even een streepje voor hebt bij je baas. Hoe zouden we reageren als we vals beschuldigd worden terwijl je juist je stinkende best doet om te laten zien wat je in huis hebt? Stel dat jij in een kwaad daglicht wordt gezet terwijl je met de beste bedoelingen een gemeentelid of een vriend geholpen hebt? Hoe reageer je? Laat je het gebeuren en wat doet het met je relatie met God? Vertrouw je Hem dan nog steeds, dat Hij je leven leidt? Of reageer je gefrustreerd en boos? Jozef blinkte uit in trouw en ijver, toen hij als slaaf in het huis van Potifar terecht kwam. Hij deed zijn werk zo nauwgezet dat Potifar hem zijn hele huis en huishouding toevertrouwde. Toen Potifars vrouw haar oog op Jozef had laten vallen en met hem wilde aanpappen, hield Jozef voet bij stuk en wees haar af. Wat een getuigenis! Wat een persoonlijkheid! Dacht je dat bij Jozef de hormonen ook niet door het lijf zullen hebben gegierd? Een jonge knul van in de twintig... geen vriendin, geen vrouw, aantrekkelijk gevonden worden door de vrouw van je baas... stel je voor... Maar Jozef bedankte en hield stand. We weten wat er gebeurde. Potifars vrouw beschuldigde hem vals van aanranding en Jozef wordt in de gevangenis gezet. Daar zit hij... wat zou er in hem zijn omgegaan? Wat zou er in mij omgaan? En dan die tekst... me inlevend in Jozef, nadenkend over hoe ik me zou voelen in zo'n situatie, me afvragend welke plaats God daar dan in zou hebben staat er in Genesis 39/40:

"Zo kwam Jozef in de gevangenis terecht. Maar de HEER stond hem terzijde en bewees hem zijn goedheid door ervoor te zorgen dat Jozef bij de gevangenbewaarder in de gunst kwam. Jozef kreeg de leiding over alle gevangenen en hij hield toezicht op het werk dat ze deden. De gevangenbewaarder had geen omkijken naar wat aan Jozef was toevertrouwd, omdat de HEER hem terzijde stond en alles wat Jozef ter hand nam voorspoedig liet verlopen... Enige tijd later maakten de opperschenker en de opperbakker van de koning van Egypte zich schuldig aan een vergrijp tegenover hun heer. De farao was woedend op deze twee hovelingen, en liet hen in bewaring stellen in de gevangenis van de commandant van de lijfwacht, de gevangenis waarin ook Jozef zat. De commandant droeg Jozef op hen te bedienen.... Toen Jozef de volgende morgen bij hen kwam, viel het hem op dat ze er slecht uitzagen. ‘Waarom kijkt u vandaag zo somber?’ vroeg hij deze hovelingen van de farao, die samen met hem in de gevangenis van zijn meester zaten..."

"Toen Jozef de volgende morgen bij hen kwam, viel het hem op dat ze er slecht uitzagen..." De letters leken even in neon-kleuren uit mijn bijbel te springen. Jozef die in de meest beroerde omstandigheden van zijn leven, in de gevangenis waar hij onschuldig zat, uiteindelijk ook nog eens omdat zijn bloedeigen broers hem als slaaf verkocht hadden, heeft oog voor de ander!!! Hoe is dat mogelijk? Waar ik wellicht navelstarend mezelf zou beklagen, vooral zou kijken naar wat mij allemaal is overkomen en aangedaan, bekommert Jozef zich om het wel en wee van zijn medegevangenen. Wat een les! Hoe is dat met mij? Hoe is dat met jou? Waar zijn wij de hele dag mee bezig? Met onze gevangenis? Met de slechte omstandigheden, met een baan waar je het niet naar je zin hebt, met een ziekte die je onder de leden hebt, met je verleden waarin je door mensen bent afgewezen of misschien wel misbruikt? Waar praat ik over als ik bij het schoolplein sta te wachten op mijn kinderen? Klaag ik steen en been over wat er allemaal niet goed gaat, of zie ik die moeder staan die er de laatste tijd toch wel heel moe uitziet en vraag ik eens hoe het gaat? Wat doe ik in de kerk? Heb ik kritiek op wat er allemaal fout is, wat er nog veranderd moet worden en welke blinde vlekken ik zie, of bel ik diegene op die ik eerst iedere week nog zag, maar die langzaam maar zeker via een achterdeurtje vertrokken is? Jozefs blik was naar buiten gericht! Hij keek niet naar zijn eigen beklagenswaardige omstandigheden, maar hij lette op de ander! Het viel hem op dat de gezichten van de schenker en de bakker somber stonden. Hij zag het verschil met de andere dagen, hij had dus blijkbaar al langer op hen gelet! Hij was betrokken ben hun welzijn. Kunnen we deze les als een soort tovermiddel gebruiken om het ons voor de wind te laten gaan? Welnee... we weten hoe het met Jozef verder ging. Na deze dag duurde het nog ruim twee jaar voordat God hem uit de gevangenis haalde en Jozef onderkoning werd. Twee jaar... laat het eens op je in werken! Twee jaar, dag in dag uit, onschuldig vast. Maar elke dag opnieuw was Jozef daar weer voor de andere gevangenen: "Goedemorgen, ik kom uw ontbijt brengen, heeft u goed geslapen vannacht?" Voel jij je gevangen, misschien wel onterecht? Zit je gevangen in de omstandigheden waar je wellicht niets aan kon doen? Zit je gevangen in je lichaam omdat je beperkt bent of chronisch ziek? Gevangen in je psyche of je denken omdat je een stoornis hebt of een onverwerkt trauma? Gevangen in je relatie omdat het allang geen rozengeur en maneschijn meer is, omdat er conflicten zijn of een ijzige stilte. Misschien voel je je zelfs wel gevangen in dit leven en lijkt de dood voor jou de beste oplossing. Ja... dat kan, en dat komt veel vaker voor dan we ons realiseren. Lees eens op je gemak de geschiedenis van Jozef. Niet als mooi verhaal met een goede afloop, maar je inlevend in zijn situatie, jouw leven op zijn leven leggend, kijkend naar hoe hij ermee omging, en... hoe hij God daarin een ereplaats gaf... Ik geef geen garanties in tijd, maar ik mag je wel wijzen op Gods beloften. Ik weet niet of jij binnen twee jaar uit jouw gevangenis bent of wat Gods plan is met jouw leven. Maar één ding weet ik heel zeker: Ook jij en ik mogen op het punt komen waarop Jozef aan het eind van zijn leven kwam toen hij tegen zijn broers zei: "Jullie hadden kwaad tegen mij in de zin, maar God heeft dat ten goede gekeerd, om te bewerken wat er nu gebeurt: dat een groot volk in leven blijft." (Genesis 50:20). Of, zoals het in Romeinen 8:28 staat: "Wij weten nu, dat God alle dingen doet medewerken ten goede voor hen, die God liefhebben, die volgens zijn voornemen geroepenen zijn." Richt je blik naar buiten en word bevrijd uit je gevangenis!