maandag 14 augustus 2017

Humor heelt

Ongedurig

'Dan ga ik even!' roep ik over m'n schouder en stap in mijn auto op weg naar kantoor. Vandaag heb ik maar één gesprek. Het is nog vakantietijd en ook de bezoekers van mijn praktijk doen het wat rustiger aan, of kunnen niet afspreken omdat de kinderen thuis zijn.

Op kantoor is het lekker koel. Ik heb een fijne kamer, vind ik zelf. Ik zet koffie en thee en ga achter mijn bureau zitten. 'Net echt', zeg ik tegen mezelf. Een therapeut die druk bezig is haar administratie bij te werken. Maar niets is minder waar dan dat. Mijn hoofd maakt de afgelopen dagen overuren. Ik voel me ongedurig en er borrelt van alles. Ik wil schrijven. Heb zin om weer een boek te schrijven. In de vakantie had ik opeens een idee. Ik heb het helemaal uitgewerkt. De indeling en de hoofdstukken liggen er al en ik zou het zo kunnen schrijven maar ergens zint het me niet.

Ik draai op mijn stoel heen en weer en mijn blik valt op de boekenkast. Een keurige kast van Ikea met 8 vakken waarvan er vier open zijn. Daar staan de boeken in die ik soms gebruik als naslagwerk, of die ik uitleen.

Zwaar

Mijn ogen glijden over de titels en dan valt me iets op. Wat zwaar allemaal!!! Wat een gewichtige en ernstige titels. Lekker helpend ook als je met het gevoel rondloopt alsof je je laatste stukje lont aan het verbranden bent voordat je kaarsje definitief uitgaat. Of het kaarsje van je relatie.

  • 'Ze zeggen dat het overgaat...' Niet dus, vergeet het maar. Een verlies blijft je altijd bij. 
  • 'Breng orde in je leven'. Tja, alsof dat zo makkelijk gaat.
  • 'Als seks verslavend wordt'. Dan heb je pas een probleem.
  • 'Leven met jezelf en anderen'. Met mezelf is al een hele klus, laat staan die anderen. 
  • 'Bodemloos bestaan'. Misschien een schrale troost dat er meerderen zijn die dat gevoel hebben.
  • 'Negatief zelfbeeld'. Ook al zo opbeurend, maar wel herkenbaar voor velen.
  • 'Demonie en psychiatrie'. Misschien heb ik geen stoornis maar ben ik gewoon bezeten.
  • 'Als kanker je raakt'. Dat is een behoorlijke klap met gevolgen voor jezelf en je omgeving.
  • 'Sterker worden waar het pijn doet'. Klinkt hoopvol, maar tegelijk toch weer die pijn...
  • 'Bevrijd je verdriet'. Alsof je de hele dag aan één stuk door zou moeten huilen.
  • 'Als het leven pijn doet'. Dat is precies waar de mensen voor in mijn praktijk komen.

Ik kan bij alle titels wel een onderschrift bedenken, maar van niet één titel word ik echt vrolijk. Totdat ik ergens halverwege de derde plank dit boek zie staan:
'Zet een geranium op je hoed en wees blij.'

Ik zit met een brede grijns achter mijn bureau. Te midden van alle zware kost staat daar dat pareltje.

Humor ondanks...

Ik woonde in Ede, was nog student en mijn favoriete boekwinkel was 'De Bron', in het centrum van Ede. Ik was er graag, bladerde in boeken, luisterde er cd's en keek bij de hebbedingetjes. Ik weet nog dat ik het boek zag liggen.

'Pijn is onvermijdelijk, maar je hoeft er niet aan onderdoor te gaan, dus... Zet een geranium op je hoed en wees blij!'

Ik werd er chagrijnig van. Welke simpele ziel had deze titel bedacht? Alsof het leven zo eenvoudig is. Ik dacht aan het rijmpje: 'Ben je boos, pluk een roos, zet 'm op je hoed, is het morgen weer goed.' Ondertussen had je wel pleisters op je handen omdat je je aan de doornen geprikt had. Te simpel om waar te zijn. Echt weer zo'n evangelisch blij verhaal, dacht ik, als reformatorisch meisje.

Maar toch bleef het boek trekken en op een dag haalde ik hem bij de bibliotheek. Zoiets ga je niet kopen en in je boekenkast zetten, maar lenen en weer terugbrengen omdat het niks is, kan er nog net mee door.

Ik verslond het boek, lachte hardop en pinkte hier en daar een traan weg van herkenning. Barbara, getroffen door suikerziekte en invaliditeit van haar man, raakt in een diepe depressie. Als ze op een avond overweegt om zelfmoord te plegen, en ze eigenlijk al onderweg is, spreekt God op bijzondere wijze tot haar hart. Ze gaat terug naar huis, begint met het opruimen van de lege pizzadozen en popcornzakken die door de weken heen haar kamer hebben versierd en herstelt geleidelijk aan van de depressie.

Eind goed al goed, zou je denken, maar niets is minder waar. Op een dag komt het bericht dat één van haar zoons overleden is in militaire dienst. Diep verdriet treft het gezin, maar Barbara weet zich overeind te houden. Nog geen jaar later verongelukt haar tweede zoon. Hoeveel leed kan een mens aan? Ze heeft nog één zoon over. Als ze op een gegeven moment tijdens een weekend in Disneyland met de familie de kofferbak van haar zoon opent treft ze pornografische boekjes aan. Haar zoon blijkt homo en verbreekt uiteindelijk het contact. Jaren, echt jaren later, komt het gelukkig goed tussen moeder en zoon.

De humor waarmee Barbara over haar leven schrijft werkte aanstekelijk en hielp mij, op dat moment aan het begin van mijn allereerste depressie, om zicht te blijven houden op het leven. Haar relativerende opmerkingen en zotte conclusies lieten mij lachen en maakten dat het me soms lukte  om met wat meer humor naar mijn eigen situatie te kijken. Het boek kwam op mijn top tien boekenlijst te staan (is daar ook nooit meer van verdwenen) en ik kreeg hem op mijn 20e verjaardag cadeau van Daniëlle.

Humor is helend

Ik geloof dat humor het meest krachtige medicijn is bij lichamelijke en psychische aandoeningen. Humor relativeert, lachen maakt gelukshormonen aan, het verzacht pijnlijke omstandigheden en helpt je om dingen van een andere kant te bekijken.

Ik vind het zo gaaf dat humor iets is van alle tijden. Ik denk, en dat bedoel ik echt niet spottend, dat God de bron is van onze humor, en dat wij allemaal, omdat we geschapen zijn naar Zijn beeld daar  van mee profiteren.

In Spreuken, een oud bijbelboek, staan ook al teksten die de helende kracht van blijdschap noemen:

Een vrolijk hart brengt een lach op het gezicht, een verdrietig hart pijnigt de geest. (Spreuken 15:13)
Een vrolijk hart bevordert een goede gezondheid, een sombere geest verzwakt het lichaam. (Spreuken 17:22)

In de gesprekken die ik met mensen in mijn praktijk heb komen de meest pijnlijke dingen van het leven voorbij. Mensen vragen wel eens of ik dat niet zwaar vind en of ik het niet mee naar huis neem. Ik vind mijn werk niet zwaar. Ja, de onderwerpen zijn soms moeilijk en de pijn waar mensen mee rond lopen raakt me, maar over het algemeen wordt er in ieder gesprek ook gelachen. Soms om wat er zou kunnen gebeuren, soms lachen we omdat weer eens duidelijk wordt hoe ingewikkeld we het leven maken. We lachen om gemaakte fouten of van opluchting.

Misschien geneest humor niet volledig de aandoening, maar het verlicht je klachten aanzienlijk! 

Vandaag nog, in het gesprek dat ik had, hebben we hartelijk gelachen. En ja, ik heb ook een traantje weggeveegd omdat ik geraakt was door wat mijn bezoeker vertelde. Maar is dat niet het leven? Twee kanten van één medaille? De pijnlijke kant én de mooie kant? Ze hebben allebei evenveel bestaansrecht.

Jezelf veroordelen of om jezelf lachen

Ik weet niet hoe jij in elkaar zit, maar ik kan enorm kritisch zijn op mezelf. Iedereen mag fouten maken, maar o wee als ik zelf de mist in ga. Als ik een steekje laat vallen of mijn perfectionisme het even laat afweten. Ik ben een er een meester in om mezelf de grond in te trappen.

Naarmate ik ouder word, ik meer ontdek wie ik ben, ik geniet van het leven en steeds meer voluit durf te leven word ik milder naar mezelf toe. Ik heb een ontdekking gedaan. In plaats van mezelf te bekritiseren kan ik er ook voor kiezen om hartelijk om mezelf te lachen.
Soms doe ik dat met terugwerkende kracht.

Ik werkte van 1999-2002 bij de gemeente Boskoop. Consulent Zorg en Inkomen was ik daar. Absoluut geen standaard ambtenaar want ik werkte hard en had nooit achterstanden. Mensen hoefden meestal geen 6 weken te wachten op hun aanvraag voor een vergoeding voor een kunstgebit. Op een dag was de kopieermachine op onze afdeling stuk. Ik was in gesprek met een cliënt en moest wat kopieën maken. Ik liep naar boven, naar een andere afdeling, waar ook een kopieermachine stond. Helaas was het een andere en ik drukte op allerlei knoppen om het ding aan de praat te krijgen.
'Zal ik je even helpen?' Klonk een mannenstem naast me. 'Graag! Die van ons is kapot en ik zit met een klant in de spreekkamer.' De man zette het apparaat in de juiste stand en begon de kopieën voor mij te maken. 'Welke afdeling werk je?' vroeg hij geïnteresseerd. 'Zorg en inkomen, beneden. En jij dan?' antwoordde ik terwijl ik keek of ik hem kende. Hij kwam me niet bekend voor. Het bleef even stil, toen een glimlach en terwijl hij mij de kopietjes overhandigde zei hij: 'Ik ben de burgemeester van Boskoop!'

Op dat moment kon ik wel door de grond zakken... ik had mijn eigen baas niet eens herkend, de burgemeester van Boskoop nog wel. Ik kleurde diep rood, mompelde nog iets van een dankjewel en dat ik snel terug moest naar de spreekkamer en maakte dat ik weg kwam. Ik trapte mezelf de grond in, wat een oen was ik ook.

Maar mijn collega's aan wie ik het vertelde kregen spontaan de slappe lach. Wat een giller. En ach, kon ik het helpen? Moet ie ook z'n burgemeestersketting maar dragen. 'n Beetje incognito door het gemeentehuis dwalen... Ik kan er nu hartelijk om lachen.

Of wat dacht je van deze? Een jaar of drie geleden, mijn praktijk was nog maar net open en ik deed mijn uiterste best om zo zelfverzekerd, professioneel en als volwassen therapeut over te komen. Nadat ik het echtpaar naar hun stoel had gebracht ging ik koffie en thee halen. Een dienblad had ik niet, maar drie kopjes in twee handen moet kunnen. 'Zal ik het even aanpakken?' vroeg mevrouw behulpzaam. 'Nee hoor het lukt wel!' zei ik terwijl ik met mijn rechterbeen een overtuigende trap tegen de deur gaf om die dicht te doen. Ik had alleen niet gezien dat mijn 'vleermuisshirt' zoals Jan Willem het ding noemde, achter de deurkruk haakte... Ik hoorde iets scheuren, verloor half mijn evenwicht, liet één kopje vallen en de koffie van de andere twee kopjes vlogen over me heen.

Heel professioneel ja. Een mooi voorbeeld ook wel dat je niet alles zelf moet willen doen... Ha ha, daar ging mijn imago. We moesten er alle drie om lachen. Ik het hardst.

Relativeer


Ik daag je uit om eens wat meer op zoek te gaan naar de grappige kant in moeilijke situaties. Echt, die zijn er. Het is maar hoe je kijkt en waar je je op focust. Des te zwaarder jij het leven bekijkt, des te zwaarder het leven je valt. Ja, er is verdriet, pijn, ziekte, lijden, onrecht, verborgen of openbaar leed. Daar mag je om huilen, boos over zijn en je emoties over uiten. Maar midden in de grootste ellende kan humor je onverwacht uittillen boven je omstandigheden en voel je de levenskracht weer terug keren.

Kijk eens wat vaker met een glimlach naar jezelf in plaats van jezelf te bekritiseren. Het hoeft allemaal niet perfect. Je bent maar gewoon een mens! Ja, je maakt fouten, soms maak je domme keuzes of zeg je dingen waar je spijt van hebt. Geeft niets, maak het goed als dat nog kan, sta weer op en lach om jezelf. Relativeer, de wereld vergaat niet.

Humor heelt (zeker als je het deelt)!




donderdag 10 augustus 2017

Relatie APK

Geschokt

Afgelopen maandag. Ik start mijn werk als therapeut in mijn praktijk Voltooid Verleden Tijd na drie weken vakantie. Mijn eerste actie is mijn tijdelijke welkomstboodschap van de voicemail verwijderen. Ik ben weer beschikbaar. Ik rijd naar kantoor, draai de deur van mijn praktijkruimte van het slot en trek de lamellen open.

Mijn oog valt op mijn houten kalendertje. 7 augustus staat erop. Ik grinnik. Het was mijn laatste actie geweest voor ik de deur achter me dicht trok drie weken geleden. Mijn kalender alvast goed zetten. Verder ben ik helemaal niet perfectionistisch.

Ik zet mijn laptop op het bureau en loop door de mailtjes heen. Mijn oog valt op een mailtje van iemand die vandaag komt kennismaken. Een stel. Ik open hem snel, want misschien moet de afspraak verzet worden.


‘....We zijn inmiddels niet meer bij elkaar. De afspraak voor vandaag wil ik afzeggen.’

Ik ben geschokt, zucht en stuur een berichtje terug. Weer een stel dat het niet gered heeft. Ik ken hen niet. Zouden er kinderen in het spel zijn? Hoeveel eenzaamheid, frustraties, ruzies, misschien wel geweld zou zich hebben afgespeeld? Hoe lang zullen ze samen zijn geweest?

Waren ze maar veel eerder gekomen.

APK

Ben je in Nederland in het bezit van een auto dan moet die regelmatig gekeurd worden. De zogenaamde Algemene Periodieke Keuring, ook wel APK genoemd. Het hangt af van het bouwjaar van de auto hoe vaak dit moet gebeuren. Hele oude auto’s hoeven niet meer gekeurd te worden (die zijn er dan ook nauwelijks). Nieuwe auto’s mogen langer wegblijven, ervan uitgaand dat een nieuwe auto goed wordt afgeleverd en er de eerste jaren geen opvallende gebreken zullen ontstaan. Maar uitgezonderd de auto’s van voor 1960 ondergaat iedere auto regelmatig een APK. Bijzondere voertuigen, zoals een ambulance, moeten zelfs ieder jaar gekeurd worden.

Bij de APK worden de zijkant, voorkant, onderkant, achterkant en binnenkant op een groot aantal punten bekeken en gecontroleerd of alles naar behoren werkt. Zo niet, dan moet het worden gerepareerd. Wil je het niet laten repareren, dat kan ook maar dan heb je geen toestemming meer om met dat voertuig deel te nemen aan het verkeer.

Relatie chemie

Als je een relatie krijgt en je besluit om samen verder te gaan dan kun je in zijn algemeenheid stellen dat partners zich tot elkaar aangetrokken voelen omdat zij ‘van hetzelfde materiaal’ zijn. Er zijn een aantal overeenkomsten die maken dat er een connectie tot stand kan komen. Een vruchtbare bodem zou je kunnen zeggen. Het kan geloof zijn, een gezamenlijke hobby, humor, gedeelde interesses, sport, vakantie, de manier van in het leven staan etc.

Naast de overeenkomsten die aantrekkingskracht hebben, voelen we ons aangetrokken tot bepaalde eigenschappen van de ander. Vaak zijn dat de eigenschappen die bij onszelf minder goed ontwikkeld zijn. Een verlegen vrouw voelt zich aangetrokken tot iemand die in sociale situaties het voortouw neemt. Een chaotische man valt op een partner die gestructureerd is. Je kiest (onbewust) iemand met wie je samen in evenwicht bent. De wat meer nadenkende, bedachtzame jongen, kiest een extraverte flapuit.

Als ik kijk naar mijn relatie met Jan Willem dan was ons gezamenlijke materiaal geloof en humor en wat mij in Jan Willem aantrok was zijn stabiele karakter. Altijd hetzelfde qua emoties, stemming en gedrag. Ik was zo labiel als wat.

Wrijving

Na de eerste periode van je relatie, waarin over het algemeen het geluk overheerst, er weinig kritiek is op elkaar en je misschien wel de hoop hebt dat die dingen in je partner die je minder waardeert wel zullen veranderen, komt er beweging. Dat kan allerlei oorzaken hebben. Om even in de autowereld te blijven, er zijn kilometers gemaakt, de nieuwigheid is eraf en sommige dingen blijken in het gebruik misschien toch iets minder handig dan bij aanschaf gedacht.

Ingrijpende gebeurtenissen (ziekte, overlijden, kinderen krijgen, werkeloos worden, verhuizen etc.) kunnen beweging veroorzaken. Maar ook jouw eigen ontwikkeling, of die van je partner, heeft invloed.

De dingen die je eerst zo aantrekkelijk vond in je partner kunnen zelfs gaan irriteren. Een opgeruimd, gestructureerd huis is fijn, maar steeds opmerkingen krijgen over spullen die jij hebt laten slingeren wordt storend. Je begint het irritant te vinden dat jouw partner op feestjes altijd het hoogste woord heeft en de ene na de andere grap maakt terwijl hij jou links laat liggen.

Er komt wrijving en irritatie en dat kan leiden tot woordenwisselingen of ruzies of jullie groeien uit elkaar en gaan steeds meer op je eigen eiland leven. Je bent steeds minder bezig met ‘samen’, en steeds meer met wat er niet klopt aan de ander.

Verplichte relatie APK

Eigenlijk zou ieder stel een verplichte relatie APK moeten ondergaan. Gewoon, één keer in de zoveel tijd. Een check of alles nog naar behoren werkt, of het reservoir met liefde nog vol genoeg is, de remmen nog werken, er genoeg (banden)spanning is, of er niets aanloopt en er niet op cruciale onderdelen beschadigingen zitten.

Het is onzin dat je als stel meteen in therapie moet, zo’n relatie APK kun je ook prima zelf doen. Of met vrienden. Waar het om gaat is dat je met regelmaat stilstaat, terugkijkt en vooruitkijkt.
Als je zelf aan de slag wilt met je relatie, dan is het boek ‘Houd me vast’ van Sue Johnson een heel mooi hulpmiddel.

Als je als stel merkt dat je er samen niet uitkomt, dat jullie relatie voor een grote beurt naar de garage moet, wacht dan niet te lang, maar zoek hulp!

EFT

In mijn praktijk werk ik met EFT, een effectieve en hoopvolle methode die door Sue Johnson op de kaart is gezet. Bij deze vorm van relatietherapie ga je ontdekken hoe jullie met elkaar in een negatieve interactiecirkel terecht zijn gekomen en hoe die eruit ziet. Vaak lijken ruzies over onbelangrijke, onbenullige dingen te gaan, maar als je goed gaat kijken wat er gebeurt zal je ontdekken dat er onder elk conflict, of het vermijden van een conflict, een scala van gevoelens schuilgaat. Verlangens, behoeften, angsten, kwetsuren.



Met EFT leer je om te kijken naar die gevoelens en ze ook onder woorden te brengen. Jullie leren om elkaars gevoelens serieus te nemen waardoor er nieuwe en hechtere verbinding tussen jullie ontstaat.
De (negatieve) interactiecirkel

De negatieve interactiecirkel waarin jullie elke keer weer terecht komen kun je doorbreken als je weet hoe die in elkaar zit, en je gaat bouwen aan een positievere band.

Wacht niet te lang

In mijn praktijk heb ik hele mooie dingen gezien bij stellen die voor relatietherapie kwamen. Soms was het pijnlijk te horen hoeveel eenzaamheid of ruzies er (soms al jarenlang) geweest was. Ik heb opluchting gezien bij stellen als ze ontdekten dat niet één van hen het probleem is, maar dat de relatie ‘ziek’ is. Ik heb gezien dat er nieuwe verliefdheid ontstond omdat partners elkaar weer een kijkje in hun hart durfden geven. Ik heb stellen op een andere manier zien communiceren, minder gericht op aanval en verdediging, meer vanuit de eigen behoeften of angsten.

Relatietherapie klinkt zwaar, en ja, het is hard werken, maar het is vooral ook een ontdekkingstocht naar jezelf en naar elkaar. Therapie is niet alleen maar heftig, er wordt in mijn spreekkamer ook heel wat afgelachen. Want humor relativeert en ontspant.

Ik heb niet alleen maar positieve resultaten. Helaas zijn er ook stellen die het niet redden. Waarbij er teveel beschadigingen zijn ontstaan die niet meer te repareren zijn. Stellen die soms al vanaf het begin van hun relatie van elkaar vervreemd zijn of in een klimaat van escalerende ruzies terecht zijn gekomen. Stellen die nog slechts bij elkaar zijn omdat er kinderen zijn, maar die geen enkele verbondenheid meer ervaren. Soms is er een ander in het spel en kiest een partner uiteindelijk voor een nieuwe relatie.

Mijn ervaring is dat hoe eerder een stel aan de bel trekt, hoe meer kans van slagen therapie heeft. Daarom mijn voorstel om relatie APK’s verplicht te maken. Want uiteindelijk is therapie goedkoper en minder ingrijpend dan een verbroken relatie of een echtscheiding.

Meer informatie

Wil je meer informatie kijk dan eens op:

Zorg dat je veilig én plezierig onderweg blijft!

zondag 6 augustus 2017

Vanzelfsprekend

Vanzelfsprekend

Je wordt geboren (in mijn geval als meisje), je wordt volwassen, je wordt verliefd, je trouwt en dan wordt je moeder. Dat was hoe ik het als kind bedacht had. Hoe ik het voorgeschoteld had gekregen door het milieu waarin ik opgroeide.

Inmiddels weet ik beter. Het eerste punt blijft staan. Je wordt geboren. Jij net zo goed als ik. Want anders schrijf ik dit nu niet, en jij leest het niet. Ik ben er, jij bent er. Fijn wel trouwens, dat er meer zijn, anders was het toch een wat saai bestaan geworden.

Hoera! Het is een...

Jaren geleden alweer. Jan Willem en ik zijn op vakantie in Nieuw Zeeland. We logeren bij mijn zus en zwager en hun vijf dochters. Mijn zus is hoogzwanger en zal tijdens de vakantie gaan bevallen. Ik mag erbij zijn. De verloskundige, een struise vrouw die van aanpakken weet, helpt mijn zus door een snelle bevalling heen. Het kindje wordt geboren en de verloskundige houdt het in haar handen. Dan klinkt het bijna verbaasd: ‘Ooooh it’s a BOY!’

Het lijkt vanzelfsprekend. Je wordt geboren. Je bent een jongen of je bent een meisje. Maar wist je dat er ook kinderen geboren worden waarbij het helemaal niet duidelijk is of het een jongen of een meisje is? Deze kinderen hebben beide geslachtskenmerken en de ouders staan voor de onmogelijke keus om het kindje als een jongen of meisje te bestempelen. Want geslachtsloos is wettelijk gezien niet mogelijk. Het is een onderwerp waar een taboe op ligt. Je kunt er meer over lezen op o.a. http://nnid.nl/

Volwassen

Oké, in mijn geval staat het meteen bij geboorte overduidelijk vast. Ik ben een meisje. Ik groei op en ontwikkel me. Ik volg de basisschool, haal een HAVO-diploma en doe een HBO-studie. Ik ga op m’n 18e op kamers. Ik voel me echt heel volwassen! Ik ben zelfstandig en red me prima.

Volwassen worden gaat niet vanzelf. Je zou kunnen zeggen dat een volwassene een individu is die zichzelf in het leven kan redden. Kijk je puur biologisch, dan is een volwassene volgroeid en geslachtsrijp.

Ik denk met een zeker gevoel van schaamte terug aan mijn naïviteit. Niet iedereen wordt volwassen. Er zijn kinderen met een verstandelijke beperking die daar hun hele leven mee moeten dealen. Misschien worden ze biologisch volwassen, maar hun geest blijft kinderlijk.

Ik denk aan al die kinderen en jongeren die voor ze de volwassen leeftijd bereiken sterven. Door vroeggeboorte, wiegendood, ziekte, noodlottige ongevallen, natuurgeweld, suïcide of omdat ze vermoord worden.

Volwassen worden gaat niet vanzelf(sprekend).

Verliefd

Als je een meisje bent wordt je verliefd op een jongen. En andersom. Dat is wat ik leerde. Dat is niet hoe het per se gaat. Wel wat het meest maatschappelijk geaccepteerd is. Maar meisjes worden ook op meisjes verliefd, en jongens op jongens. Soms ook op allebei. En wat verwarrend kan dat zijn! Wat zijn de reacties als je ‘uit de kast komt’? Hoe reageren je ouders, broers en zussen, opa’s en oma’s? Wat zeggen vrienden, buren, sportmaatjes of klasgenoten? En wat als je christen bent en je misschien wel geleerd hebt dat homoseksualiteit zondig is?

Onbekender, maar zeker ook voorkomend, is dat iemand op meerderen tegelijk verliefd is. Polyamoreus (mijn spellingcontrole kent het woord niet eens), zoals we dat noemen. Ook dat komt onder christenen voor. Waarschijnlijk ken jij er geen één, want waar er onder gelovigen al een taboe rust op homoseksualiteit, geldt voor polyamorie een taboe met hoofdletters.

Verliefd worden is niet vanzelfsprekend.

Samen verder

Ik werd verliefd op Jan Willem. Tijdens twee onvergetelijke Dabar weken op camping de Noordduinen in Katwijk. Als ik eraan terugdenk kan ik de vlinders weer voelen. Drie jaar later trouwen we. We zijn allebei 22.

Trouwen is allang niet meer de enige manier om samen verder te gaan. Je kunt ook samenwonen, geregistreerd of niet. Of een LAT-relatie onderhouden. Er zijn vast ook nog wel andere constructies om samen door het leven te gaan.

Niet iedereen vindt een partner waarmee hij (of zij) verder door het leven zal gaan. Er zijn bewust alleenstaanden, maar ik denk dat het gros van de alleenstaanden droomt of gedroomd heeft van een levenspartner. Hoe pijnlijk is het als je ouder wordt en je vrienden krijgen een relatie. Als je vrienden kwijtraakt omdat hun leven verandert en hun focus niet langer op jou is. Wat kan het zeer doen als je innig verliefde stellen in een restaurant ziet zitten, of in de kerk. Wat kan het stil zijn in huis als je na een dag werken vol indrukken thuis komt en je verhaal niet kwijt kunt.

Trouwen, vanzelfsprekend? Ik dacht het niet!

Trouw tot de dood ons scheidt

‘In ziekte en gezondheid, in goede en slechte dagen, tot de dood ons scheidt...’ Woorden die in de trouwplechtigheid gesproken worden. Natuurlijk meen je ze op dat moment uit de grond van je hart. Je gaat ervoor.

Maar wat een gebrokenheid en verdriet treft relaties. Partners gaan vreemd en scheiden. Ruzie of geweld maken een eind aan de relatie. Ernstige ziektes met blijvende gevolgen kunnen een relatie zwaar onder druk zetten. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen zoveel schade aanrichten dat samen verder tot de dood ons scheidt geen optie meer is.

Soms vervreemden partners van elkaar. Blijken de verwachtingen van het huwelijk of van elkaar niet uit te komen en zijn verschillen niet te overbruggen.

Een paar weken geleden was ik op het 40-jarige huwelijksfeest van vrienden van ons. Opeens realiseerde ik me hoe bijzonder dat eigenlijk is. Absoluut niet vanzelfsprekend.

Kinderen krijgen

Als er één is die weet dat kinderen krijgen niet vanzelfsprekend is, dan ben ik het wel. Jullie kennen ons verhaal. Vol vertrouwen en goede moed begonnen aan het stichten van een gezin en na enkele maanden gedesillusioneerd de spreekkamer van de gynaecoloog uitkomen met de boodschap: Voor jullie geen kindje van jullie samen.

Ik ben de enige niet. In de loop van de jaren heb ik heel wat mannen en vrouwen ontmoet die ook zo graag een kindje wilden, een gezin, maar voor wie het er niet inzat. Soms door duidelijke oorzaken. Soms ook niet. Het hopen, het verlangen, miskramen soms... een heftige weg door het leven.

Ik ken ook mensen die wel kinderen kregen, maar hen ook weer kwijtraakten. Baby’s die overleden, soms nog voor de geboorte. Kinderen die ziek werden en stierven. Een (verkeers)ongeluk. Afschuwelijk, het gemis, de lege plek. Zo rauw. Het leven zal nooit meer als vanouds worden.

Mijn hart breekt ook als ik denk aan de vaders en moeders van onze pleegkinderen. Ouders die hun kindje niet mogen verzorgen en opvoeden omdat... er zijn zoveel redenen te bedenken. Maar één ding staat voor mij vast: Dit is niet wat zij gedacht en gewild hebben toen ze ontdekten dat ze een kindje verwachtten. Je hebt een kind, maar je hebt het ook niet, of misschien moest je het wel afstaan, gedwongen door de omstandigheden van je leven op dat moment.

Kinderen zijn geen vanzelfsprekend gevolg op een relatie.

Oordeel

Ik ben een christen. Soms schaam ik me daarvoor. Ik durf er voluit voor uit te komen dat ik geloof in God. Ik ben dankbaar dat ik weet dat Jezus het voor mij in orde heeft gemaakt met God door te sterven aan een kruis en weer op te staan uit de dood. Maar ik schaam me voor hoe we, in het algemeen, met al die anderen die ik hierboven beschreef omgaan.

Afgelopen weken heb ik het evangelie van Lucas gelezen en ben ik opnieuw onder de indruk geraakt van hoe Jezus met mensen omging.
Hij zocht juist diegenen op voor wie het leven niet vanzelfsprekend was. Hij bracht tijd door met tollenaars (afpersers), met zieken en bezetenen. Hij bekommerde zich om hoeren en sprak met hen. Hij was vol ontferming, bewogen en liefdevol voor iedereen. Behalve voor de geestelijk leiders van die tijd. Daar veegde Hij de straat mee aan, verbaal.

In Lucas 6:37 doet Jezus een opmerkelijke uitspraak. Eén die ik graag ter harte wil nemen en waarvan ik hoop dat we dat als christenen allemaal zullen doen:

‘Oordeelt niet, opdat u niet geoordeeld wordt...’

Dat is hoe ik wil kijken naar al die niet-vanzelfsprekende-situaties die ik hierboven noemde. Ik wel hen allemaal zien, kennen, als mens. Gehandicapt, beperkt, homoseksueel, transgender, polyamoreus, alleenstaand, gescheiden, verslaafd, ongehuwd moeder, samenwonend, man, vrouw, geslacht onbekend... geen oordeel. Gewoon mensen, zoals ik. Ik wil van hen houden met de liefde waarmee Jezus in Zijn tijd van al die niet vanzelfsprekende mensen hield. Niet om hen te bekeren of over te halen om op mijn manier te geloven maar om iets van die liefde die Jezus meer dan overvloedig heeft door te geven.

Dat is wat we allemaal nodig hebben. Vanzelfsprekend.