zondag 21 mei 2017

De les van de vogels

Spreekwoord

‘Je kunt niet voorkomen dat vogels van verdriet op je hoofd landen, je kunt wel voorkomen dat ze daar een nest bouwen.’ 
 
Bovenstaand chinees spreekwoord kwam vandaag in mijn gedachten toen ik de Lori’s voerde in Avifauna. Met een klein potje nectar in mijn hand liep ik door de klapdeur het verblijf van de Lori’s in. Het was een lawaai van jewelste en overal loerden Lori’s naar willekeurige voorbijgangers met zo’n lekkernij in de hand. Twee prachtig gekleurde vogeltjes sprongen op mijn hand en begonnen om beurten te eten. Dan een hoop gefladder om mijn hoofd en jawel, een heuse landing op mijn haar! Hilariteit bij de jongens en natuurlijk de hoop dat de zojuist gelande Lori hoge nood zou hebben...
 

Vogels

In het spreekwoord gaat het over vogels van verdriet die overvliegen en op je hoofd landen. In Avifauna, een vogelpark bij ons in de buurt, zitten honderden vogelsoorten. Van kleine kleurige vogeltjes tot de grote zeearend die een spanwijdte heeft van wel 2.80 meter. Geloof me, die kan beter niet op je hoofd landen! Ik heb eindeloos genoten van de meest uiteenlopende vogels. Die maffe struisvogels met hun grote ogen, de oehoe die je strak aanstaart, de zeearend die zijn jong zat te voeden, de koddige pinguïns, de krijsende papegaaien, kwartels, duiven, prachtige eenden, neushoornvogels en niet te vergeten de kiwi die zich weliswaar niet liet zien, maar die herinneringen boven bracht aan onze reizen naar Nieuw Zeeland. 
 
Vogels van verdriet, van twijfel, van onzekerheid, van angst, van woede, van frustratie, van afwijzing, van... vul maar in wat voor vogels er regelmatig boven jouw hoofd vliegen. Ik heb er in ieder geval wel last van. Soms fladderen ze om me heen, landen op mijn hoofd en er zijn er bij die maar al te graag hun nest willen maken bij mij. 
 

Twijfelaar

De vogel die mijn licht grijzende haardos heeft uitgekozen als meest perfecte plek voor het bouwen van een nest, het leggen van eieren en het voortbrengen van een heleboel nageslacht is de twijfelaar. Hij zat niet in een hok in Avifauna trouwens... maar dat is natuurlijk logisch, want zeldzaam is hij niet, en bedreigd al helemaal niet. Hij heeft voldoende plekken om zich te nestelen en zich voort te planten. 
 
Als de twijfelaar om mijn oren fladdert en op mijn hoofd landt krijg ik dit soort gedachten: 
- Waarom ben ik ooit een eigen praktijk begonnen? Ik kan toch nooit al die problemen van iedereen oplossen? 
- Ik heb pas echt recht van spreken als ik 15 kilo ben afgevallen. 
- Zijn kinderen niet beter af in een ander gezinshuis? Moeten we echt nog aan een nieuwe plaatsing beginnen? 
- Ik ben gevraagd om te spreken, maar hoezo eigenlijk? Ik ben geen theoloog en wat heb ik eigenlijk te zeggen? 
- Hoezo zou ik nog schrijven? Is het niet alleen maar meer van hetzelfde? 
 
Ik kan echt aan alles twijfelen, mezelf grandioos naar beneden halen, mezelf vergelijken met iedereen die meer kan of in mijn ogen meer geschikt is en mezelf zo de put in praten. 
 

Vogelverschrikker

Elke gedachte van twijfel is een takje van het nest dat de twijfelaar probeert te bouwen! Bij mij is het een twijfelaar, maar welke vogel vliegt er om jouw hoofd? De zeurpiet, de sikkeneur, de isolatievink, de woedende wraakvogel, de jaloeziegier of vul maar in. Geef jouw vogel eens een passende naam zodat je hem sneller opmerkt en hij minder kans krijgt een nest te bouwen! 
 
Ik heb af en toe een vogelverschrikker nodig. Of, beter gezegd, ik moet me wat vaker gedragen als vogelverschrikker. In plaats van een gezellig en veilig plekje aan te bieden waar de twijfelaar zijn nest kan bouwen moet ik hem verjagen! Even flink veel herrie en beweging maken. De eerste takjes van het nest radicaal verwijderen en als er onverhoopt toch al een nest met eitjes is gebouwd omdat ik niet goed functioneerde als vogelverschrikker, het nest met eieren en al de kliko in dumpen! Hoe ik dat kan doen? Hoe jij dat kunt doen? Door te accepteren wie je bent, met alles erop en eraan. Door de waarheid te geloven in plaats van leugens die je zijn ingefluisterd in je kinder- en jeugdjaren. Door te stoppen met jezelf te vergelijken met anderen en blij te zijn met alle dingen die jij hebt gekregen, en waar jij goed in bent. Door jezelf te zien hoe God jou ziet: uniek, geliefd, kostbaar en volmaakt (bijna goddelijk zelfs... lees maar in Psalm 8). 
 

Wees jezelf

Vandaag zag ik de imposante zeearend vliegen... wow, wat een beest! Ik zag gieren die zich stortten op een bonk vlees. Ik zag ook dwergkwartels en parkieten die zaadjes aten. Stel je eens voor dat die parkiet naar de gier zou kijken en zou denken: ‘Dat is hoe ik wil worden! Zo groot en sterk en voor niemand bang!’ Of andersom ‘Was ik maar zo kleurig en geliefd bij de mensen.’ Ze zouden allebei doodgaan. De gier omdat hij zou verhongeren, zaadjes vullen lang niet zo lekker als een haas of een hertje. De parkiet omdat hij zou ontploffen na het eten van zijn eerste konijn. 
 
‘Wees jezelf, er zijn al genoeg anderen.’ Een tegeltje die bij ons op het toilet hangt. En zo is het. Je bent goed zoals je bent. Misschien maak je missers, fouten, blunders. Ja, klopt, je bent een mens. Misschien ben jij geen uitblinker in iets groots. Maar zegt Jezus niet: Als je trouw bent in het kleine zal Ik je iets groots geven! 
 
Verjaag de vogels die willen profiteren van jouw gastvrijheid. Je kunt er niets aan doen dat ze om je heen vliegen, zelfs niet dat ze op je hoofd landen, maar laat ze geen nest bouwen! 
 

Bemoediging

Jezus haalde de vogels aan toen Hij zijn leerlingen onderwees. En die woorden gelden ook voor jou en mij vandaag: 
 
Hij zei tegen zijn leerlingen: ‘Om deze reden zeg ik tegen jullie: maak je geen zorgen over jezelf en over wat je zult eten, noch over je lichaam en over wat je zult aantrekken. Want het leven is meer dan voedsel en het lichaam meer dan kleding. Kijk naar de raven: ze zaaien niet en oogsten niet, ze hebben geen voorraadkamer en geen schuur, het is God die ze voedt. Hoeveel meer zijn jullie niet waard dan de vogels! (Lucas 12:22-24)
 
Dus leef als een vogel, vrij en onbezorgd en wees een vogelverschrikker voor vogels die van je willen profiteren!

zondag 14 mei 2017

Moeder

Moederdag

Een jaarlijks terugkerende confronterende dag. Moederdag. Een dag met een randje. Een dag waarop mijn buik leeg voelt en mijn leven niet compleet. Een dag waarop ik de pijn voel van de gebrokenheid van onze familie. Een dag waarop ik de enorme leegte en het verdriet besef van de moeders van de kinderen waar wij voor mogen zorgen. Een dag waarop ik me realiseer dat de kinderen die bij ons wonen zich verscheurd moeten voelen. 
 
Niet alleen voor mij is moederdag een pijnlijke dag. Sommigen hebben geen moeder meer, korter of langer geleden overleden. Anderen hebben wel een moeder maar de relatie is verstoord of verbroken. Er zijn er die net als ik nooit moeder zijn geworden. Of die wel moeder mochten worden maar die hun kindje ook weer moesten loslaten omdat het stierf. Er zijn moeders die niet meer voor hun kinderen kunnen of mogen zorgen. Moeders die hun kind moesten afstaan, soms gedwongen door de omstandigheden. 
 

Mama

Ik zocht de betekenis van het woord ‘moeder’ eens op in de Van Dale en las er het volgende: 
 
moe·der (de; v; meervoud: moeders) 
1 vrouw die één of meer kinderen heeft 
2 vrouw die als een moeder zorgt: Moeder Aarde, Moeder Natuur de aarde, de natuur (gezien als moeder) 
3 oorsprong, bron: de angst is de moeder van de nervositeit 
 
Mooi, die betekenissen zo op een rij gezet. Ik herken me wel in de tweede betekenis. Het is wat ik soms zeg als ik spreek over ons gezinshuisouderschap en mensen vragen of de kinderen ons ‘papa en mama’ noemen. Dan leg ik uit dat dat geen verplichting is maar dat kinderen, als ze op jonge leeftijd komen, dat vanzelf gaan zeggen. Het is een titel die hoort bij de rol die je vervult. Iemand die voor de klas staat noem je juf. Iemand die voor je zorgt noem je mama. Dat kan confronterend zijn voor de biologische ouders en daarom hebben wij er altijd voor gekozen om daar in alle openheid met ouders én kinderen over te praten. Er is maar één echte mama, en dat is de moeder bij wie je geboren bent.
 
Ooit was ik met één van de pleegkinderen, toen een jaar of 3 oud, en haar moeder bij de kinderboerderij. Toen het grietje een verzorger van de dieren zag zei ze tegen hem: ‘Kijk eens wie ik heb meegenomen? Mijn echte moeder én mijn nepmoeder!’ Wij, als moeders, keken elkaar trots en blij aan! Moeder, een prachtige titel. 
 

Nalatenschap

De derde betekenis van het woord moeder vind ik eigenlijk nog de mooiste: Oorsprong, bron. Het zet mij stil bij het leven in z’n hele omvang. Ik heb niet het leven mogen (door) geven aan een kindje. Maar dat wil niet zeggen dat mijn leven betekenisloos is. Ik mag de bron zijn van andere dingen die van betekenis zijn. Ik mag anderen hoop geven. Ik mag zorgen voor kinderen die niet thuis kunnen opgroeien. Ik mag schrijven en spreken en zo doorgeven wat ik zelf geleerd heb in dit leven. 
 
Misschien ben je net als ik geen moeder geworden in de eerste betekenis. Maar jouw leven is zeker wel de oorsprong van iets prachtigs! Jij bent van waarde. Als mijn bestaan hier op aarde ophoudt laat ik iets achter. Daar ben ik van overtuigd. Ik investeer in mensenlevens. Door gezinshuisouder te zijn, door therapeut te zijn, door te schrijven, te spreken, door vriendin te zijn... 
 

Bron

Ik ben een bron door er te zijn. Meer is niet nodig. De vraag is wel wat er uit mijn bron voortkomt. Is het helder stromend, fris water, of is het troebel of bitter zelfs? Lang geleden kwam ik tot geloof door de woorden die Jezus ooit heeft uitgesproken: 
 
En op de laatste, de grote dag van het feest, stond Jezus en riep, zeggende: Indien iemand dorst heeft, hij kome tot Mij en drinke! Wie in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt, stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. (Johannes 7:37-38)
 
Als dat mijn bron is en blijft, zit het wel goed met mijn nalatenschap! Dat is water dat nooit opraakt omdat het komt uit De Bron van het leven. 
 

Een dag met een randje

Moederdag zal niet mijn favoriete dag worden denk ik. En dat hoeft ook niet. Het leven hier op aarde is nu eenmaal gebroken en niet perfect. Daar heb ook ik mee te maken. Het is niet erg om verdriet te voelen of gemis. Het zal altijd een dag zijn met een randje. Het leven is soms pijnlijk, frustrerend, onrechtvaardig of leeg. Daar mag je wat bij voelen. Dat hoef je niet te verstoppen. Je hoeft geen toneel te spelen of over jezelf heen te schreeuwen. Wees mild voor jezelf op dagen die lastig zijn voor jou. Sta stil bij je gemis en de leegte. Kijk terug op je leven en haal herinneringen op als die er zijn. En daarna, kijk je om je heen, naar zoveel goeds om dankbaar voor te zijn. Ook dat is er, en staat naast de pijn. Als je durft, kijk dan ook eens vooruit... wat laat jij na straks? 
 
Jij bent een vrouw, jij bent een moeder! Een bron, een oorsprong, gewoon door er te zijn. En in die zin vind ik dat jij vandaag alle verwennerij van de wereld waard bent op moederdag! 
 

woensdag 10 mei 2017

Kwetsbaar bestaan

De ontmoeting

Een paar weken geleden. Ik zit achter mijn bureau op kantoor nog even wat op te schrijven van een vorige gesprek. Beneden hoor ik de buitendeur piepen. Ik kijk op de klok. Het is nog aan de vroege kant, maar aangezien ik de enige ben in het gebouw vandaag moet het wel een bezoeker voor mij zijn. Ik loop naar de gang en hoor iemand met kordate passen de trap op komen. Ik zie haar vandaag voor het eerst en ben benieuwd naar haar verhaal.

Een kopje thee, nogmaals een welkom en dan begint de dame van zeker 60 jaar te vertellen. Ik ben onder de indruk van en geboeid door haar verhaal. Wat een bijzondere, liefdevolle en betrokken vrouw zit er hier voor me. Ik probeer me in te leven in haar moeite en mee te denken met een oplossing. Wat zou ik graag willen voor haar dat ze weer helemaal kan genieten van zoveel goeds in haar leven. Van kinderen en kleinkinderen, van al haar vrijwilligerswerk, van het leven zelf! Wat mij treft in haar verhaal is haar geloof. In de kerk waar zij haar leven lang naar toe gaat, een reformatorische kerk die ik zelf maar al te goed ken, heeft zij God leren kennen. Heeft ze een ontmoeting met Hem gehad! Ik ben ontroerd en schaam me over de harde woorden die ik soms heb uitgesproken over de kerk waar ik groot ben geworden.

We hebben een fijn gesprek en na een uur nemen we afscheid. Als ik nog wat voor haar kan doen zal ze het me laten weten. Ik zeg haar gedag en wens haar al het goede toe. Stil ga ik weer achter mijn bureau zitten en laat mijn gedachten gaan over deze vrouw en haar verhaal.


Kwetsbaar en eindig

Vandaag kreeg ik een bericht van haar dochter. ‘Mijn moeder laat weten dat ze niet meer langs zal komen...’ Vorige week is een ernstige en onafwendbare ziekte geconstateerd. Hoeveel tijd er nog rest weet niemand, maar de vooruitzichten zijn ongunstig.

Ik ben er stil van. Onthutst. Mijn gedachten gaan weer terug naar het gesprek. Voor deze vrouw is sterven niet het ergste, want zij weet waar ze naar toe gaat. Maar voor de achterblijvers... haar man, kinderen, kleinkinderen, zussen, al die mensen voor wie ze klaarstond... Wat een onwerkelijk bericht! Wat is ons bestaan toch kwetsbaar!

Vandaag realiseer ik me opeens dat wij maar al te vaak doen of het leven maakbaar is. We maken plannen, zijn bezig met de toekomst, denken dat we oud worden, dat we kinderen zullen krijgen, en kleinkinderen. We leven alsof het hier nooit ophoudt, maken ons druk over dingen die eigenlijk helemaal niet belangrijk zijn en nemen veel te weinig tijd voor elkaar en voor onze vriendschappen. Dat komt later wel! We hebben conflicten en denken dat we het later wel een keer oplossen. Maar wie zegt dat er een later komt? Wie zegt dat we 80 of 90 worden?

Psalm 103

De tekst uit Psalm 103 gaat door mijn gedachten:
Een mens leeft maar kort. Hij is net als een bloem in het gras die maar heel even bloeit. De wind gaat waaien en de bloem verdwijnt, niemand weet meer waar hij stond. 
Maar de liefde van de Heer verdwijnt nooit. Hij houdt van mensen die hem trouw zijn. De Heer is goed voor hen, en voor hun kinderen en kleinkinderen.

Ja, het leven hier op aarde is kort en kwetsbaar. Wat een troost als je over dit leven heen kan kijken en mag weten dat er straks nog iets veel beters komt. Thuiskomen bij God die eeuwig is en de tijd overziet! Deze vrouw weet dat en haalt daar haar kracht uit. En voor de achterblijvers bid ik dat de altijd blijvende liefde van de Here God hen zal troosten.

Leef en geniet

Ik ga weer bewust leven, genieten van alle mooie mensen om me heen en van alle goede dingen! Zoals in mijn favoriete bijbelboek Prediker staat:  

Daarom denk ik dat het voor een mens het beste is om te genieten. Ook al duurt het leven dat God hem geeft, maar kort. Laat hij maar eten en drinken. Laat hij maar genieten van alles wat hij bezit. (Prediker 5:17)